Ewch i’r prif gynnwys
David James

Yr Athro David James

Timau a rolau for David James

Trosolwyg

 
Rwy'n Athro Emeritws Cymdeithaseg Addysg.  Ymddeolais o Brifysgol Caerdydd ddiwedd mis Medi 2024. Mae uchafbwyntiau gyrfa yn cynnwys: 

  • Cymrawd yr Academi Brydeinig, Academi'r Gwyddorau Cymdeithasol a Chymdeithas Frenhinol y Celfyddydau, Gweithgynhyrchu a Masnach (yr olaf hyd at 2026)
  • Cadeirydd panel arbenigol a gomisiynwyd gan BERA ar Gyllid Ymchwil Addysg (2024-5) 
  • Cadeirydd panel Gwyddorau Addysg rhyngwladol ar ansawdd unedau ymchwil ar gyfer Gweinyddiaeth Portiwgal (2024-5)
  • Cadeirydd Is-banel 23 Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil y DU 2021 (Addysg)
  • 2014-2023 Cadeirydd y Golygyddion Gweithredol, British Journal of Sociology of Education
  • Dyfarnwyd Medal Hugh Owen Cymdeithas Ddysgedig Cymru 2022 am ymchwil addysgol rhagorol. Gweler https://www.learnedsociety.wales/lsws-six-new-medallists-give-insight-into-wales-exciting-research-culture/
  • Cyfarwyddwr sefydlu Partneriaeth Hyfforddiant Doethurol ESRC Cymru, rhwng 2011 a 2019 (consortiwm dan arweiniad Prifysgol Caerdydd a oedd hefyd yn cynnwys prifysgolion Aberystwyth, Bangor, Metropolitan Caerdydd, Swydd Gaerloyw ac Abertawe (bellach Ysgol Graddedigion Cymru ESRC ar gyfer y Gwyddorau Cymdeithasol).

Mae fy niddordebau ymchwil yn cwmpasu llywodraethu, addysgu, dysgu, asesu, dysgu gydol oes a'r berthynas addysg-gwaith ar draws ystod o leoliadau, gyda ffocws penodol ar y cysylltiadau rhwng prosesau addysgol ac anghydraddoldebau cymdeithasol. Mae gen i ddiddordeb yn y graddau y mae polisi addysg yn siapio'r pethau hyn, a hefyd mewn cwestiynau methodolegol a damcaniaethol ynghylch sut y gellir eu hystyried a'u deall orau. Rwyf wedi cyhoeddi'n eang ar y pynciau hyn ar gyfer cynulleidfaoedd academaidd, polisi ac ymarferwyr.

Cyhoeddiad

2026

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2000

1999

1998

1995

Articles

Book sections

Books

Monographs

Other

Ymchwil

Ymchwil gyfredol

Rwy'n arwain panel arbenigol ar gyllid ymchwil addysg y DU a gomisiynwyd gan Gymdeithas Ymchwil Addysgol Prydain.  Bydd yr adroddiad yn cael ei gyhoeddi yn gynnar yn 2026.

Trosolwg

Rwyf wedi cyfarwyddo llawer o brosiectau ymchwil, gwerthusiadau ac ymgynghoriaethau ar gyfer ystod o gyllidwyr a chleientiaid. Gan gynnwys fy arweinyddiaeth o hyfforddiant doethurol, rwyf wedi bod yn gyfrifol am brosiectau gwerth dros £28 miliwn. Mae'r cyllidwyr yn cynnwys Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol UKRI, adrannau ac asiantaethau llywodraeth y DU a thramor, awdurdodau lleol, elusennau, prifysgolion, colegau ac ysgolion.

Cyd-gynlluniais a chyd-gyfarwyddais brosiect ESRC 'Transforming Learning Cultures in Further Education' (2001-2005) a phrosiect ESRC 'Identities, Education and the White Urban Middle Classes' (2005-2007). Y cyntaf o'r rhain yw'r unig astudiaeth annibynnol, ar raddfa fawr o ddysgu yn y sector AB Saesneg. Fe wnes i hefyd gyd-gyfarwyddo cyfres seminarau ESRC ar 'New directions in learning and skills in England, Scotland and Wales' (2008-2010) ac roeddwn yn rhan o'r tîm craidd ar gyfer cyfres seminarau sy'n canolbwyntio ar bolisi ar AB a Sgiliau ar draws pedair gwlad y DU (2017-2018). Fe wnes i gynnal (gyda'r Athro Lorna Unwin) astudiaeth sy'n canolbwyntio ar bolisi a gomisiynwyd gan y Gweinidog, o raglenni galwedigaethol o ansawdd uchel mewn Addysg Bellach yng Nghymru - gweler http://ppiw.org.uk/files/2016/01/PPIW-Report-Fostering-High-Quality-Further-Education-in-Wales.pdf

Cyd-gyfarwyddais Brosiect Ymchwil ESRC Prosesau ac Arferion Llywodraethu mewn Colegau Addysg Bellach yn y DU (2018-2021) https://fe-governing.stir.ac.uk/

Arweiniais brosiect ymchwil a ariannwyd gan Lywodraeth Cymru o'r enw Arloesiadau asesu sy'n gysylltiedig â'r pandemig: goblygiadau i addysg athrawon. Daeth yr astudiaeth i ben yng Ngwanwyn 2021. Roedd y tîm yn cynnwys ymchwilwyr o Brifysgol Caerdydd a Phrifysgol Fetropolitan Caerdydd a chydweithwyr mewn ysgolion sy'n rhan o Bartneriaeth AGA Caerdydd. Mae'r adroddiad i'w weld yn:  https://orca.cardiff.ac.uk/148030/ 

Roeddwn yn rhan o'r tîm ar gyfer Digital Futures of Work, rhaglen ymchwil ryngwladol ar ail-ddychmygu swyddi, sgiliau ac addysg ar gyfer oes ddigidol, a ariennir gan Lywodraeth Singapore ac a arweinir gan yr Athro Phil Brown (2019-2023). https://digitalfuturesofwork.com/  

Y thema ganolog yn fy ymchwil yw'r berthynas rhwng addysg ac anghydraddoldebau cymdeithasol.  Rwyf wedi ymchwilio ac ysgrifennu ar ystod o bynciau gan gynnwys:

  • Polisi ac Ymarfer Dysgu Gydol Oes
  • profiad myfyrwyr ac ysgoloriaeth aeddfed
  • diwylliannau dysgu, proffesiynoldeb a pholisi mewn Addysg Bellach
  • llywodraethu a llywodraethu mewn AB
  • asesiad, yn enwedig mewn Addysg Bellach ac Uwch
  • dewis ysgol uwchradd, hunaniaeth dosbarth canol gwyn ac addysg drefol
  • arloesedd cwricwlwm, addysgu creadigol, creadigrwydd a phroffesiynoldeb
  • Dysgu gydol oes a dysgu sy'n gysylltiedig â gwaith
  • ffactorau mewn cyrhaeddiad TGAU mewn addysg uwchradd
  • polisi ac ymarfer mewn AB ar draws gwledydd y DU
  • theori gymdeithasol Bourdieu (er bod fy ngwaith hefyd yn tynnu ar lawer o ffynonellau damcaniaethol eraill)

 

Er bod y rhan fwyaf o fy ngwaith ymchwil wedi bod yn ansoddol, rwy'n defnyddio dulliau meintiol a chymysg hefyd, yn dibynnu ar natur y cwestiynau ymchwil.

 

 

 

Addysgu

Rwyf wedi dysgu ystod eang o bynciau gwyddorau cymdeithasol ar draws cymdeithaseg a seicoleg, ar bob lefel o gyn-TGAU i Ddoethuriaeth. Mae'r meysydd addysgu mwyaf diweddar yn cynnwys methodoleg ymchwil, dysgu ac asesu mewn addysg bellach ac uwch, cymdeithaseg addysg ôl-orfodol, cymwysiadau gwaith Bourdieu, Marx, Weber & Fraser, cydraddoldeb cymdeithasol ac anghydraddoldeb, damcaniaethau dysgu seicolegol a diwylliannol.

Gweler fy sesiwn ar gyfer myfyrwyr Doethurol ESRC y DU o'r enw How to get clear about method, methodology, epistemology and ontology, once and for all. Mae hyn wedi'i fabwysiadu gan Brifysgol Agored y DU a RMIT ym Melbourne, ymhlith eraill. Mae ar You Tube, gyda dros 175,000 o olygfeydd. Gwelwch ef yma: https://www.youtube.com/watch?v=b83ZfBoQ_Kw&t=3s Cynhadledd ESRC: Sesiwn  Dulliau

 

Archwiliad allanol

Rwyf wedi archwilio dros 55 o draethodau Doethurol, yn bennaf fel arholwr allanol, mewn tua 30 o wahanol brifysgolion yn y DU a thramor. Rwyf hefyd yn arholwr allanol profiadol ar gyfer rhaglenni a addysgir mewn prifysgolion eraill. Yn 2018 cwblheais dymor pedair blynedd yn y swydd fel arholwr allanol ar gyfer y rhaglen MEd/MPhil yn y Gyfadran Addysg, Prifysgol Caergrawnt.

Bywgraffiad

Mae fy mywgraffiad cynnar yn helpu i esbonio pam fy mod i'n gymdeithasegydd addysg. Roedd fy ystafell ddosbarth ysgol gynradd yn adlewyrchu cyfansoddiad dosbarth cymdeithasol yr ardal, gyda phlant o deuluoedd hŷn sefydledig y pentref yn y rhes flaen, a'r rhai ohonom o'r ystâd dai ar ôl y rhyfel wedi'u gosod tuag at gefn yr ystafell. Mae'r addysgu ac yn wir y canlyniadau 11+ yn adlewyrchu'r un haeniad i raddau helaeth, ac nid wyf wedi cyrraedd yr ysgol uwchradd gramadeg neu dechnegol. Dim ond llawer yn ddiweddarach y darganfyddais sut roedd y trawsnewidiad haenog hwn wedi'i gyflawni trwy gyfuniad o gwricwlwm gwahaniaethol, sylw anghyfartal athrawon, hyfforddi wedi'i dargedu ar gyfer y prawf a gwahaniaethau mewn disgwyliadau teuluol. Dyna pam y daeth theori gymdeithasol Pierre Bourdieu i fod yn bwysig i mi.

Fel y daeth allan, roedd yr ysgol Uwchradd Fodern leol yn lle ardderchog i fod, gan ddarparu addysg gyflawn (gan gynnwys bod mewn band pres trefnus a heriol am bum mlynedd!) Roedd llawer o'r athrawon yn wir, ac roedd yn ymddangos nad oeddent byth yn colli cyfle i ennyn fy niddordeb a chefnogi fy natblygiad.  Gadawais yr ysgol hon yn 16 oed gyda chanlyniadau arholiadau da a rhywfaint o hyder da. Yn anffodus, nid oedd y 'chweched dosbarth' mwy uchel ei barch i fynychu am ddwy flynedd yn fy ysbrydoli mewn ffordd debyg ac fe wnes i adael gyda chanlyniadau Safon Uwch cymedrol iawn a siom gyffredinol am fy ngalluoedd.

Dilynodd cyfres o swyddi tymor byr mewn ffatrïoedd ac ar ffermydd, yna swydd mewn llywodraeth leol yn Llundain, mewn rolau clerigol a gweinyddol. Yn yr un cyfnod roeddwn i'n ceisio gwneud bywoliaeth fel cerddor roc. Tynnodd cyd-gerddor (Dave Pask, canwr gyda band cynnar Mark Knopfler, Cafe Racers ar y pryd) fy sylw at gymdeithaseg a mynychais ei ddosbarth nos yn y Coleg Addysg Bellach lleol, gan ennill canlyniad arholiad da. Arweiniodd hyn at gynnig lle ym Mhrifysgol Bryste, a phenderfynais adael fy swydd ddiogel a chyflog da a dod yn fyfyriwr 'aeddfed' - er mai dim ond yn fy 20au cynnar oeddwn i pan es i yno! Fe wnes i'n dda iawn yn fy ngradd. Ni allwn beidio â sylwi y byddai'r seicolegwyr adnabyddus a hyrwyddodd profion IQ (ac a oedd yn aml â chredoau eugenicist) yn datgan ei bod bron yn amhosibl i mi fod wedi mynd o 11+ 'methiant' i'r IQ uchel iawn yr oeddent yn teimlo ei fod ynghlwm â gradd anrhydedd dosbarth cyntaf. Roedd fy darlleniad o The Mismeasure of Man (1981, Pelican/Penguin) gan Steven Jay Gould tua'r cyfnod hwnnw yn tanlinellu sut roedd syniadau fel 'etifeddiaeth' deallusrwydd yn aml yn fater o ideoleg a diddordebau gwleidyddol, gan wasanaethu i gynnal anghydraddoldebau cymdeithasol wedi'u hymgorffori.  

Ar ôl graddio, es ymlaen i gwblhau cymhwyster addysgu Addysg Bellach a dysgu mewn colegau AB yn Llundain, Caerfaddon a Chaerloyw.  Ym 1989 cymerais swydd yn Polytechnig Bryste (ar y pryd) ac erbyn 1996 roeddwn wedi cwblhau PhD rhan-amser (o'r enw Mature Studentship in Higher Education). Parheais i weithio ym Mhrifysgol Gorllewin Lloegr, Bryste, gan sefydlu a chyd-gyfarwyddo canolfan ymchwil, a chefais ddyrchafiad yn Athro yn 2004. Dechreuais fy swydd ym Mhrifysgol Caerdydd yn 2011, a gyfunodd Gyfarwyddiaeth Partneriaeth Hyfforddiant Doethurol ESRC Cymru â rôl athro yn Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol. Ymddeolais o Gaerdydd yn Hydref 2024.

Cymwysterau a chymrodoriaethau

  • 1981  BSc Anrh (Dosbarth 1af) Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol Bryste
  • 1982  Tystysgrif mewn Addysg (AB) [Rhagoriaeth], Coleg Garnett, Llundain
  • 1996 PhD – 'Mature Studentship in Higher Education', Prifysgol Gorllewin Lloegr, Bryste (Ext. Examiner Yr Athro R Burgess)
  • 2001 Cymrawd yr Academi Addysg Uwch (FHEA) (a chyfwerth blaenorol)
  • 2010 - 2026 - Cymrawd Cymdeithas Frenhinol y Celfyddydau, Gweithgynhyrchu a Masnach (FRSA)
  • 2015 Cymrawd Etholedig Academi'r Gwyddorau Cymdeithasol (FAcSS)
  • 2024 Etholwyd yn Gymrawd yr Academi Brydeinig

Trosolwg gyrfa

  • 1975-1978 Swyddog Gweithredol, Cyngor Llundain Fwyaf
  • 1982-1987 Darlithydd mewn Cymdeithaseg a Seicoleg, Coleg Addysg Bellach Dinas Caerfaddon
  • 1987-89 Darlithydd 2/Uwch Ddarlithydd mewn Datblygu Staff, GLOSCAT
  • 1989-91 Uwch Ddarlithydd mewn Astudiaethau Polisi Addysg (dros dro) Polytechnig Bryste
  • 1991-97 Uwch Ddarlithydd mewn Addysg Barhaus, UWE, Bryste
  • 1997-2000 Prif Ddarlithydd, UWE, Bryste
  • 2000-04 Darllenydd, Cyfadran Addysg, UWE, Bryste
  • 2004-11 Athro, Cyfadran Addysg, UWE, Bryste
  • 2011-19 Athro, Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol Caerdydd a Chyfarwyddwr, Canolfan Hyfforddi Doethurol/Partneriaeth ESRC Cymru
  • 2019- Athro Cymdeithaseg Addysg, Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol, Prifysgol Caerdydd

Anrhydeddau a dyfarniadau

  • 2024: Cymrawd yr Academi Brydeinig
  • 2022: Dyfarnwyd Medal Hugh Owen am ymchwil addysgol eithriadol gan Gymdeithas Ddysgedig Cymru.
  • 2012: Enillydd gwobr llyfr gan The Society for Educational Studies for White Middle Class Identities and Urban Schooling (Palgrave Macmillan, 2011 a 2013) (gyda Reay a Crozier)
  • 2012: Enillydd (gyda Colley ac eraill) o'r symposiwm Cynhadledd Flynyddol orau yng Nghynhadledd Flynyddol Cymdeithas Ymchwil Addysgol Prydain, ar 'Theori Radical ar gyfer y Cyfnod Radical'.  Roedd y wobr yn cynnwys derbyn symposiwm yng nghynhadledd Cymdeithas Ymchwil Addysgol America 2013 yn San Francisco a chyllid i gymryd rhan.
  • 2006: Enillydd (gyda Grenfell ac eraill) o'r symposiwm Cynhadledd Flynyddol orau yng Nghynhadledd Flynyddol Cymdeithas Ymchwil Addysgol Prydain, ar 'Archwilio defnydd a defnyddioldeb theori ymarfer Bourdieu ar gyfer ymchwil addysgol'. Roedd y wobr yn cynnwys derbyn symposiwm ar gyfer cynhadledd Cymdeithas Ymchwil Addysgol America 2007 yn Chicago a chyllid i gymryd rhan.

Aelodaethau proffesiynol

  • Cymrawd yr Academi Brydeinig (FBA)
  • Cymrawd Academi'r Gwyddorau Cymdeithasol (FAcSS)
  • Cymrawd Cymdeithas Frenhinol y Celfyddydau, Gweithgynhyrchu a Masnach (FRSA) (2010-2026)
  • Cymrawd yr Academi Addysg Uwch (FHEA)
  • Aelod o Gymdeithas Gymdeithasol Prydain (BSA)
  • Aelod o Gymdeithas Ymchwil Addysgol Prydain (BERA)
  • Aelod diweddar o Gymdeithas Ymchwil Addysgol America (AERA)

News articles

Pedwar academydd o'r Brifysgol wedi'u hethol yn Gymrodyr yr Academi Brydeinig.

Cymrodyr newydd yr Academi Brydeinig

22 July 2024

Pedwar academydd o'r Brifysgol wedi'u hethol yn Gymrodyr yr Academi Brydeinig.

Yr Athro David James trydydd academydd Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol i dderbyn Medal Hugh Owen gan Gymdeithas Ddysgedig Cymru am dair blynedd yn olynol.

Medal 2022 Syr Hugh Owen i’r Athro David James - y trydydd enillydd yn olynol o Brifysgol Caerdydd

21 November 2022

Yr Athro David James trydydd academydd Ysgol y Gwyddorau Cymdeithasol i dderbyn Medal Hugh Owen gan Gymdeithas Ddysgedig Cymru am dair blynedd yn olynol.

Cynhadledd ymchwil doethurol yn dod â byd busnes a'r byd academaidd at ei gilydd

Digwyddiad newydd i gymuned ymchwil ôl-raddedig Cymru

29 October 2019

Cynhadledd ymchwil doethurol yn dod â byd busnes a'r byd academaidd at ei gilydd

Caerdydd yn llwyddiannus gyda chais ar gyfer Partneriaeth Hyfforddiant Doethurol Cymru ESRC (DTP)

Paratoi'r genhedlaeth nesaf o ymchwilwyr blaenllaw'r gwyddorau cymdeithasol

11 August 2016

Caerdydd yn llwyddiannus gyda chais ar gyfer Partneriaeth Hyfforddiant Doethurol Cymru ESRC (DTP)

The Academy of Social Sciences confirmed on Friday 13 March that it had conferred the award of Fellow on a number of leading social scientists.

School of Social Sciences academic elected as Fellow of the Academy of Social Sciences

16 March 2015

The Academy of Social Sciences confirmed on Friday 13 March that it had conferred the award of Fellow on a number of leading social scientists.

Contact Details