Yr Athro Steve Ormerod

: Sylwebydd y cyfryngau

Timau a rolau for Steve Ormerod

Athro
Ysgol y Biowyddorau

Trosolwg o ymchwil a chyfrifoldebau allanol

Gan ategu safbwyntiau aelodau eraill o'r Is-adran Organebau a'r Amgylchedd, mae fy ngwaith yn benodol ecolegol ac wedi'i unedig gan y thema o bersbectif ar raddfa ecosystem afonydd, llynnoedd a gwlyptiroedd. Mae'r gweithgareddau yn canolbwyntio ar:

Effeithiau newid byd-eang ar organebau ac ecosystemau dŵr croyw
Bioamrywiaeth dŵr croyw
Ecoleg adar afonydd a gwlyptir

Mae atebion i broblemau ecosystemau dŵr croyw trwy bolisi a rheoli hefyd yn ffocws pwysig, ac rwy'n cynorthwyo cyfarwyddwr Sefydliad Ymchwil Dŵr y Brifysgol ar ôl bod yn allweddol wrth ei ffurfio. Rwyf hefyd yn ymwneud â chymhwyso ecoleg fel Is-lywydd yr RSPB (elusen bywyd gwyllt fwyaf Ewrop), Cadeirydd Annibynnol Fforwm Afancod Fforwm Cymru, ac yn ddiweddar cwblhau tymor 7.5 mlynedd fel Dirprwy Gadeirydd Cyfoeth Naturiol Cymru (y corff mwyaf a noddir gan Lywodraeth Cymru) ac fel aelod o Gyd-bwyllgor Cadwraeth Natur y DU . Mae ei rolau presennol hefyd yn cynnwys aelodaeth o'r Panel Cynghori Arbenigol Nodiadau Banc Lloegr - cynghori ar y defnydd o ddelweddau bywyd gwyllt ar nodiadau banc y DU.

Mae pob un o'r themâu hyn yn cael ei ehangu o dan 'Ymchwil', tra bod fy ymwneud helaeth â chyrff anllywodraethol, cyrff proffesiynol, busnesau a sefydliadau'r llywodraeth wedi'i amlinellu o dan 'Bywgraffiad'.

Rolau

Arweinydd Tîm Academaidd

Pwyllgor Moeseg Ysgol y Biowyddorau

Ieithoedd Ewropeaidd

Ffrangeg (rhugl)

Date
Type

2011

Larsen, S. , Pace, G. and Ormerod, S. J. 2011. Experimental effects of sediment deposition on the structure and function of macroinvertebrate assemblages in temperate streams. River Research and Applications 27 (2), pp.257-267. (10.1002/rra.1361)
Maltby, E. et al., 2011. Freshwaters – openwaters, wetlands and floodplains. In: UK National Ecosystem Assessment: Technical Report. Cambridge: United Nations Environment Programme World Conservation Monitoring Centre (UNEP-WCMC). , pp.295-360.
Vaughan, I. P. et al. 2011. Student-centred experiments with stream invertebrates. Journal of Biological Education 45 (2), pp.106-111. (10.1080/00219266.2010.546007)

2010

Wilby, R. L. et al., 2010. Evidence needed to manage freshwater ecosystems in a changing climate: Turning adaptation principles into practice. Science of the Total Environment 408 (189), pp.4150-4164. (10.1016/j.scitotenv.2010.05.014)
Clews, E. and Ormerod, S. J. 2010. Appraising riparian management effects on benthic macroinvertebrates in the Wye River system. Aquatic Conservation-Marine and Freshwater Ecosystems 20 (S1), pp.S73-S81.
Clews, E. , Vaughan, I. P. and Ormerod, S. J. 2010. Evaluating the effects of riparian restoration on a temperate river-system using standardized habitat survey. Aquatic Conservation-Marine and Freshwater Ecosystems 20 (S1), pp.S96-S104. (10.1002/aqc.1096)
Clews, E. et al. 2010. Juvenile salmonid populations in a temperate river system track synoptic trends in climate. Global Change Biology 16 (12), pp.3271-3283. (10.1111/j.1365-2486.2010.02211.x)
Durance, I. and Ormerod, S. J. 2010. Evidence for the role of climate in the local extinction of a cool-water triclad. Journal of the North American Benthological Society 29 (4), pp.1367-1378. (10.1899/09-159.1)
Juettner, I. , Chimonides, P. J. and Ormerod, S. J. 2010. Using diatoms as quality indicators for a newly-formed urban lake and its catchment. Environmental Monitoring and Assessment 162 (1-4), pp.47-65. (10.1007/s10661-009-0775-2)
Jüttner, I. et al., 2010. Ecology and biogeography of Himalayan diatoms: distribution along gradients of altitude, stream habitat and water chemistry. Fundamental and Applied Limnology / Archiv für Hydrobiologie 177 (4), pp.293-311. (10.1127/1863-9135/2010/0177-0293)
Larsen, S. and Ormerod, S. J. 2010. Combined effects of habitat modification on trait composition and species nestedness in river invertebrates. Biological Conservation 143 (11), pp.2638-2646. (10.1016/j.biocon.2010.07.006)
Larsen, S. and Ormerod, S. J. 2010. Low-level effects of inert sediments on temperate stream invertebrates. Freshwater Biology 55 (2), pp.476-486. (10.1111/j.1365-2427.2009.02282.x)
Morrissey, C. A. , Elliott, J. E. and Ormerod, S. J. 2010. Local to continental influences on nutrient and pollution sources in river birds. Environmental Science & Technology 44 (5), pp.1860-1867. (10.1021/es903084m)
Morrissey, C. A. , Elliott, J. E. and Ormerod, S. J. 2010. Diet shifts during egg laying: implications for measuring contaminants in bird eggs. Environmental Pollution 158 (2), pp.447-454. (10.1016/j.envpol.2009.08.040)
Ormerod, S. J. et al. 2010. Multiple stressors in freshwater ecosystems. Freshwater Biology 55 (S1), pp.1-4. (10.1111/j.1365-2427.2009.02395.x)
Ormerod, S. J. et al. 2010. Priority wetland invertebrates as conservation surrogates. Conservation Biology 24 (2), pp.573-582. (10.1111/j.1523-1739.2009.01352.x)
Stockdale, A. et al., 2010. Toxicity of proton-metal mixtures in the field: Linking stream macroinvertebrate species diversity to chemical speciation and bioavailability. Aquatic Toxicology 100 (1), pp.112-119. (10.1016/j.aquatox.2010.07.018)
Vaughan, I. P. and Ormerod, S. J. 2010. Linking ecological and hydromorphological data: approaches, challenges and future prospects for riverine science. Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems 20 (S1), pp.S125-S130. (10.1002/aqc.1104)

2009

Clews, E. and Ormerod, S. J. 2009. Improving bio-diagnostic monitoring using simple combinations of standard biotic indices. River Research and Applications 25 (3), pp.348-361. (10.1002/rra.1166)
Durance, I. and Ormerod, S. J. 2009. Trends in water quality and discharge confound long-term warming effects on river macroinvertebrates. Freshwater Biology 54 (2), pp.388-405. (10.1111/j.1365-2427.2008.02112.x)
Larsen, S. , Vaughan, I. P. and Ormerod, S. J. 2009. Scale-dependent effects of fine sediments on temperate headwater invertebrates. Freshwater Biology 54 (1), pp.203-219. (10.1111/j.1365-2427.2008.02093.x)
Ormerod, S. J. 2009. Climate change, river conservation and the adaptation challenge. Aquatic Conservation-Marine and Freshwater Ecosystems 19 (6), pp.609-613. (10.1002/aqc.1062)
Ormerod, S. J. and Durance, I. 2009. Restoration and recovery from acidification in upland Welsh streams over 25 years. Journal of Applied Ecology 46 (1), pp.164-174. (10.1111/j.1365-2664.2008.01587.x)
Trodden, L. , Wilson, C. and Ormerod, S. J. 2009. Physical and Hydraulic Characterisation of Leaf Pack Formation. Presented at: 33rd IAHR Congress Conference Proceedings Vancouver, Canada
Vaughan, I. P. et al. 2009. Integrating ecology with hydromorphology: a priority for river science and management. Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems 19 (1), pp.113-125. (10.1002/aqc.895)

2008

Buckton, S. T. and Ormerod, S. J. 2008. Niche segregation of Himalayan river birds. Journal of Field Ornithology 79 (2), pp.176-185. (10.1111/j.1557-9263.2008.00160.x)
Vaughan, I. P. et al. 2008. Evaluating large-scale effects of Bacillus thuringiensis var. israelensis on non-biting midges (Chironomidae) in a eutrophic urban lake. Freshwater Biology 53 (10), pp.2117-2128. (10.1111/j.1365-2427.2008.02043.x)

2007

Kowalik, R. A. et al., 2007. Acidic episodes retard the biological recovery of upland British streams from chronic acidification. Global change biology 13 (11), pp.2439-2452. (10.1111/j.1365-2486.2007.01437.x)
Durance, I. and Ormerod, S. J. 2007. Climate-change effects on upland stream macroinvertebrates over a 25-year period. Global Change Biology 13 (5), pp.942-957. (10.1111/j.1365-2486.2007.01340.x)
Lewis, B. R. et al., 2007. Comparative assessment of stream acidity using diatoms and macroinvertebrates: implications for river management and conservation. Aquatic Conservation-Marine and Freshwater Ecosystems 17 (5), pp.502-519. (10.1002/aqc.787)
Masters, Z. et al., 2007. Insect dispersal does not limit the biological recovery of streams from acidification. Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems 17 (4), pp.375-383. (10.1002/aqc.794)
Niggebrugger, K. et al., 2007. Applying landscape ecology to conservation biology: Spatially explicit analysis reveals dispersal limits on threatened wetland gastropods. Biological Conservation 139 (3-4), pp.286-296. (10.1016/j.biocon.2007.07.003)
Vaughan, I. P. , Noble, D. G. and Ormerod, S. J. 2007. Combining surveys of river habitats and river birds to appraise riverine hydromorphology. Freshwater Biology 52 (11), pp.2270-2284. (10.1111/j.1365-2427.2007.01837.x)

2006

Chadwick, E. A. , Slater, F. M. and Ormerod, S. J. 2006. Inter- and intraspecific differences in climatically mediated phenological change in coexisting Triturus species. Global Change Biology 12 (6), pp.1069-1078. (10.1111/j.1365-2486.2006.01156.x)
Durance, I. , Lepichon, C. and Ormerod, S. J. 2006. Recognizing the importance of scale in the ecology and management of riverine fish. River Research and Applications 22 (10), pp.1143-1152. (10.1002/rra.965)
Kowalik, R. A. and Ormerod, S. J. 2006. Intensive sampling and transplantation experiments reveal continued effects of episodic acidification on sensitive stream invertebrates. Freshwater Biology 51 (1), pp.180-191. (10.1111/j.1365-2427.2005.01476.x)
Merrix, F. L. , Lewis, B. R. and Ormerod, S. J. 2006. The effects of low pH and palliative liming on beech litter decomposition in acid-sensitive streams. Hydrobiologia 571 (1), pp.373-381. (10.1007/s10750-006-0269-y)
Ormerod, S. J. et al. 2006. Field testing the AWIC index for detecting acidification in British streams. Archiv für Hydrobiologie 166 (1), pp.99-115. (10.1127/0003-9136/2006/0166-0099)
Petersen, I. et al., 2006. Sex ratio and maturity indicate the local dispersal and mortality of adult stoneflies. Freshwater Biology 51 (8), pp.1543-1551. (10.1111/j.1365-2427.2006.01589.x)
Williams, H. C. , Ormerod, S. J. and Bruford, M. W. 2006. Molecular systematics and phylogeography of the cryptic species complex Baetis rhodani (Ephemeroptera, Baetidae). Molecular Phylogenetics and Evolution 40 (2), pp.370-382. (10.1016/j.ympev.2006.03.004)

2005

Lepori, F. and Ormerod, S. J. 2005. Effects of spring acid episodes on macroinvertebrates revealed by population data and in situ toxicity tests. Freshwater Biology 50 (9), pp.1568-1577. (10.1111/j.1365-2427.2005.01419.x)
Vaughan, I. P. and Ormerod, S. J. 2005. Methodological insights: increasing the value of principal components analysis for simplifying ecological data: a case study with rivers and river birds. Journal of applied ecology 42 (3), pp.487-497. (10.1111/j.1365-2664.2005.01038.x)
Vaughan, I. P. and Ormerod, S. J. 2005. The continuing challenges of testing species distribution models. Journal of applied ecology 42 (4), pp.720-730. (10.1111/j.1365-2664.2005.01052.x)
Watson, A. M. and Ormerod, S. J. 2005. The distribution and conservation of threatened Sphaeriidae on British grazing marshland. Biodiversity and Conservation 14 (9), pp.2207-2220. (10.1007/s10531-004-4670-4)

2004

D'Amico, F. et al., 2004. Odonates as indicators of shallow lake restoration by liming: Comparing adult and larval responses. Restoration Ecology 12 (3), pp.439-446. (10.1111/j.1061-2971.2004.00319.x)
Hirst, H. et al., 2004. Assessing the short-term response of stream diatoms to acidity using inter-basin transplantations and chemical diffusing substrates. Freshwater Biology 49 (8), pp.1072-1088. (10.1111/j.1365-2427.2004.01242.x)
Neal, C. et al., 2004. Sustainability of UK forestry: contemporary issues for the protection of freshwaters, a conclusion. Hydrology and Earth System Sciences Discussions 8 (3), pp.589-595. (10.5194/hess-8-589-2004)
Neal, C. et al., 2004. Preface. Hydrology and Earth System Sciences 8 (3), pp.277-278. (10.5194/hess-8-277-2004)
Ormerod, S. J. 2004. A golden age of river restoration science?. Aquatic Conservation-Marine and Freshwater Ecosystems 14 (6), pp.543-549. (10.1002/aqc.663)
Ormerod, S. J. et al. 2004. The effects of riparian forestry on invertebrate drift and brown trout in upland streams of contrasting acidity. Hydrology and Earth System Sciences 8 , pp.578-588. (10.5194/hess-8-578-2004, 2004)
Petersen, I. et al., 2004. Dispersal of adult aquatic insects in catchments of differing land use. Journal of applied ecology 41 (5), pp.934-950. (10.1111/j.0021-8901.2004.00942.x)
Rushton, S. P. , Ormerod, S. J. and Kerby, G. 2004. New paradigms for modelling species distributions?. Journal of applied ecology 41 (2), pp.193-200. (10.1111/j.0021-8901.2004.00903.x)
Watson, A. M. and Ormerod, S. 2004. The microdistribution of three uncommon freshwater gastropods in the drainage ditches of British grazing marshes. Aquatic Conservation Marine and Freshwater Ecosystems 14 (3), pp.221-236. (10.1002/aqc.611)
Watson, A. M. and Ormerod, S. J. 2004. The distribution of three uncommon freshwater gastropods in the drainage ditches of British grazing marshes. Biological Conservation 118 (4), pp.455-466. (10.1016/j.biocon.2003.09.021)
Willett, V. B. et al., 2004. Dissolved organic nitrogen regulation in freshwaters. Journal of Environmental Quality 33 (1), pp.201-209. (10.2134/jeq2004.2010)

2003

Juttner, I. et al., 2003. Diatoms as indicators of stream quality in the Kathmandu Valley and Middle Hills of Nepal and India. Freshwater Biology 48 (11), pp.2065-2084. (10.1046/j.1365-2427.2003.01138.x)
Lepori, F. , Barbieri, A. and Ormerod, S. J. 2003. Effects of episodic acidification on macroinvertebrate assemblages in Swiss Alpine streams. Freshwater Biology 48 (10), pp.1873-1885. (10.1046/j.1365-2427.2003.01121.x)
Lepori, F. , Barbieri, A. and Ormerod, S. J. 2003. Causes of episodic acidification in Alpine streams. Freshwater Biology 48 (1), pp.175-189. (10.1046/j.1365-2427.2003.00972.x)
Ormerod, S. J. 2003. Current issues with fish and fisheries: editor's overview and introduction. Journal of applied ecology 40 (2), pp.204-213. (10.1046/j.1365-2664.2003.00824.x)
Ormerod, S. J. 2003. Restoration in applied ecology: editor's introduction. Journal of applied ecology 40 (1), pp.44-50. (10.1046/j.1365-2664.2003.00799.x)
Ormerod, S. J. et al. 2003. Meeting the ecological challenges of agricultural change: editors' introduction. Journal of applied ecology 40 (6), pp.939-946. (10.1111/j.1365-2664.2003.00872.x)
Vaughan, I. P. and Ormerod, S. J. 2003. Improving the quality of distribution models for conservation by addressing shortcomings in the field collection of training data. Conservation Biology 17 (6), pp.1601-1611. (10.1111/j.1523-1739.2003.00359.x)

2002

Bradley, D. C. and Ormerod, S. J. 2002. Long-term effects of catchment liming on invertebrates in upland streams. Freshwater Biology 47 (1), pp.161-171. (10.1046/j.1365-2427.2002.00770.x)
Bradley, D. C. and Ormerod, S. J. 2002. Evaluating the precision of kick-sampling in upland streams for assessments of long-term change: the effects of sampling effort, habitat and rarity. Archiv für Hydrobiologie 155 (2), pp.199-221.
Buckton, S. T. and Ormerod, S. J. 2002. Global patterns of diversity among the specialist birds of riverine landscapes. Freshwater Biology 47 (4), pp.695-709. (10.1046/j.1365-2427.2002.00891.x)
Hirst, H. , Juttner, I. and Ormerod, S. J. 2002. Comparing the responses of diatoms and macroinvertebrates to metals in upland streams of Wales and Cornwall. Freshwater Biology 47 (9), pp.1752-1765. (10.1046/j.1365-2427.2002.00904.x)
Jenkins, R. K. B. and Ormerod, S. J. 2002. Habitat preferences of breeding Water Rail Rallus aquaticus: Surveys using broadcast vocalizations during the breeding season found that Water Rail were significantly more abundant at sites that contained the most wet reed Phragmites sp.. Bird Study 49 (1), pp.2-10. (10.1080/00063650209461238)
Ormerod, S. J. 2002. Applied issues with predators and predation: editor's introduction. Journal of applied ecology 39 (2), pp.181-188. (10.1046/j.1365-2664.2002.00722.x)
Ormerod, S. J. et al. 2002. The uptake of applied ecology. Journal of applied ecology 39 (1), pp.1-7. (10.1046/j.0021-8901.2001.00705.x)

2001

Ormerod, S. J. and Bradley, D. 2001. Community persistence among stream invertebrates tracks the North Atlantic Oscillation. Journal of Animal Ecology 70 (6), pp.987-996. (10.1046/j.0021-8790.2001.00551.x)
Manel, S. , Williams, H. C. and Ormerod, S. J. 2001. Evaluating presence-absence models in ecology: the need to account for prevalence. Journal of applied ecology 38 , pp.921-931. (10.1046/j.1365-2664.2001.00647.x)
Manley, B. C. et al., 2001. Chironomid (Diptera) species assemblages in acidic Welsh waters. Archiv für Hydrobiologie 150 (4), pp.597-627.
Watkinson, A. R. and Ormerod, S. J. 2001. Grasslands, grazing and biodiversity: editors' introduction. Journal of applied ecology 38 (2), pp.233-237. (10.1046/j.1365-2664.2001.00621.x)

1993

Ormerod, S. J. et al. 1993. The influence of riparian management on the habitat structure and macroinvertebrate communities of upland streams draining plantation forests. Journal of Applied Ecology 30 (1), pp.13-24.

Deuthum i Gaerdydd ym 1980 ar gyfer MSc mawreddog UWIST mewn Hydrobioleg Gymhwysol, ac oddi yno cwblhau PhD ar ansawdd dŵr ac infertebratau yng nghysawd afon Gwy. Ar yr un pryd, datblygais ddiddordeb mewn ecoleg adar afon, gan ddangos am y tro cyntaf sut yr effeithiwyd ar y grŵp hwn gan law asid. Mae'r prif themâu hyn - pwysau lluosog ar raddfa fyd-eang ar ecosystemau dŵr croyw, infertebratau afonydd ac adar mewn cynefinoedd dyfrol - wedi parhau i ddarparu fy modelau ymchwil mawr.

O 1984 ymlaen, arweiniais grŵp ôl-ddoethurol yn ymchwilio i effeithiau ecolegol asideiddio mewn afonydd ucheldirol gan ddefnyddio arolygon, modelau ac arbrofion ar raddfa ecosystemau yn Arsyllfa Llyn Brianne. Mae'r arbrofion hyn bellach wedi rhedeg ers bron i 40 mlynedd, ac mae fy ngwaith ar raddfa ecosystem wedi ehangu i gwmpasu effeithiau newid byd-eang ar ecosystemau dyfroedd croyw ar dri chyfandir. Mae'r gwaith diweddaraf gydag ystod eang o gydweithwyr yn parhau i ehangu ein tystiolaeth am sensitifrwydd dyfroedd rhedeg i newid yn yr hinsawdd tra hefyd yn adrodd y stori ryfeddol o sut mae adferiad afonydd Prydain o broblemau glanweithdra gros wedi cael ei dymheru gan yr her gynyddol o lygredd gwasgaredig o ffynonellau trefol a gwledig.

Hyd yn hyn, mae fy nghyfanswm gyrfa o dros 330 o gyhoeddiadau gwyddonol wedi cael eu dyfynnu dros 32,000 o weithiau yn H > 87 (Google Scholar).

Meysydd ymchwil

Effeithiau newid byd-eang ar organebau ac ecosystemau dŵr croyw

Am bron i bedwar degawd, mae themâu amlwg yn fy ngwaith wedi bod yn effeithiau hirdymor ar raddfa fawr o newid byd-eang ar ecosystemau dŵr croyw yn ogystal ag adferiad ecosystemau lle mae straen lluosog wedi'u rheoli neu eu dileu (gweler 'Cyhoeddiadau')

Mae gan ein Arsyllfa Llyn Brianne Stream unigryw yn fyd-eang, sy'n weithredol o 1981, nifer o ffrydiau arbrofol a chyfeirio sydd wedi bod yn amlwg wrth ddeall effeithiau newid byd-eang ar ecosystemau dŵr croyw. Mae'r safle hefyd yn gyfres o sianeli arbrofol replicate, rhaeadru sy'n ffigur fwyfwy mewn gwaith ymchwil.

Bioamrywiaeth Dŵr Croyw

Mae bioamrywiaeth afonydd a gwasanaethau ecosystemau wedi dod yn ffocws cynyddol bwysig yn fy ngwaith, yn enwedig i ddeall sut mae bioamrywiaeth yn cefnogi gwasanaethau a sut mae straen amgylcheddol yn erydu swyddogaethau ecosystemau a darparu gwasanaethau.

Mae enghreifftiau'n cynnwys:

Cyd-arweinyddiaeth adrannau dŵr croyw y http://uknea.unep-wcmc.org/ Asesu Ecosystemau Cenedlaethol ar gyfer Defra a'r Gweinyddiaethau Datganoledig (Maltby & Ormerod 2011 http://uknea.unep-wcmc.org/Resources/tabid/82/Default.aspx )
Gweithredu fel PI Caerdydd ym mhrosiect NERC BESS gwerth £3.1 miliwn, Duress http://nerc-duress.org/ (Amrywiaeth mewn Afonydd yr Ucheldir ar gyfer Cynaliadwyedd Gwasanaethau Ecosystemau; o 2012 ymlaen)
Gweithredu fel PI Caerdydd a chyd-arweinydd astudiaethau dalgylch ym mhrosiect MARS a ariennir gan yr UE gwerth €9 miliwn (Rheoli ecosystemau dyfrol ac adnoddau dŵr o dan straen lluosog; o 2014 ymlaen)

Mae fy ngwaith bioamrywiaeth hefyd yn cynnwys ffocws sylweddol ar lygredd

Arweiniodd diddordeb hirsefydlog yn effeithiau llygredd ar dŵr croyw - gan gynnwys glaw asid, dŵr gwastraff a sylweddau senobiotig - yn 2016 at rai o'r asesiadau cyntaf yn y byd o ficroplastigau mewn gweoedd bwyd afonydd. Datgelodd ymchwiliad i Afon Gwy, Brynbuga a Taf fod tua 50% o bryfed yn cynnwys ffibrau plastig (Windsor et al. 2019) . Ers hynny mae gwaith pellach wedi dangos sut mae'r deunydd hwn yn cael ei drosglwyddo i ysglyfaethwyr afonydd (D'Souza et al. 2020_, hefyd asesu ei ffynonellau, ei fflwcs, ei dynged a'i effeithiau yn amgylchedd yr afon. Mae'r gwaith cyfredol hefyd yn cynnwys asesiadau o gyfansoddion fferyllol dynol a milfeddygol mewn afonydd.

Ecoleg adar afonydd a gwlyptir

Dechreuais ymddiddori mewn adar afonydd, ac yn arbennig dippers, wrth ymchwilio i infertebratau dyfrol ar gyfer fy PhD. Arweiniodd y diddordeb hwn at rai o'r dystiolaeth gyntaf yn y byd y gallai glaw asid effeithio ar adar (e.e. Ormerod et al. 1991), ac yn ei dro rhai o ymchwil adar awtecolegol mwyaf adnabyddus y byd. Arweiniodd y cysyniad o ddefnyddio dippers fel dangosyddion asidedd at ymchwil i'w rôl fel dangosyddion agweddau ehangach o ansawdd dŵr sydd ar hyn o bryd yn cynnwys halogion etifeddiaeth neu sy'n dod i'r amlwg, llygredd gwasgaredig a microplastigau. Yn ddiweddar, cydweithiais â Sefydliad Bywyd Gwyllt India mewn ymchwiliadau i effeithiau newid byd-eang ar afonydd Himalaya – lle mae'r casgliad mwyaf amrywiol o adar afon ar y Ddaear yn meddiannu un o'i ranbarthau sy'n newid gyflymaf.

Grantiau

Mae noddwyr cyfredol a diweddar yn cynnwys:

Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol (gan gynnwys y Prosiect Gorfodaeth gwerth £3.1 miliwn a Chanolfan Hyfforddiant Doethurol FRESH)
Yr Undeb Ewropeaidd (lle gwnaethom gyd-arwain dalgylch ym mhrosiect MARS € 9 miliwn)
Sefydliad Esmée Fairbairn (sydd wedi ariannu Arsyllfa Llyn Brianne)
Defra
Cyfoeth Naturiol Cymru
Cynllun Ysgoloriaeth Cyfnewid Gwybodaeth
Ymddiriedolaeth Leverhulme
Cartref
ESRC
Ymddiriedolaeth Daphne Jackson
Y Gymdeithas Frenhinol
Cartref
Dŵr Wessex
Cyngor Cefn Gwlad Cymru
LWEC
Sefydliad Ymchwil Wyddonol y Swistir
Llywodraeth Cymru
Asiantaeth yr Amgylchedd
Cymdeithas Biolegol Dŵr Croyw
Y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol
Cymdeithas Ddaearyddol Genedlaethol (UDA)
Amgueddfa Genedlaethol Cymru
Sefydliad Gwy a Brynbuga
Asiantaeth Diogelu'r Amgylchedd yr Alban
Cyngor Dinas Caerdydd
Y Comisiwn Coedwigaeth
BBaChau (Shawater Ltd, Ambient Hydro, APEM Ltd, ENSIS Ltd, Cascade Consulting)

Myfyrwyr PhD wedi'u cwblhau'n llwyddiannus

Dr Claire Robertson (Ar y cyd â UKCEH a'r Ymddiriedolaeth Cynefinoedd Dŵr Croyw) Asesu cymunedau pwll gan ddefnyddio eDNA
Gemma Muller (2025) Dosbarthiad microplastig mewn ecosystemau afonydd
Dr Sarah Lee (Ar y Cyd â Dr Rupert Perkins) Rheolaethau ar ddeinameg algâu ym Mae Caerdydd
Dr Ankita Sinha (Ar y cyd â Sefydliad Bywyd Gwyllt India) Adar Afon Himalaya
Dr Liz Davidson (Ar y cyd â UK CEH) Datrys cymunedau a rhyngweithiadau dŵr croyw gan ddefnyddio DNA
Dr Fiona Joyce (Ar y cyd â Dr Ian Vaughan) Sefydlogrwydd a dyfalbarhad mewn ecosystemau nentydd ucheldirol
Dr Fred Windsor (Ar y cyd â'r Athro Charles Tyler, Caerwysg) Trosglwyddo ac effeithiau ecolegol llygredd senobiotig mewn ecosystemau dŵr croyw
Dr Rhodri Thomas (Ysgoloriaeth y Llywydd gydag Ian Vaughan a Jose Constantine) Rhagfynegi ymateb cynefinoedd afonydd i newid yn yr hinsawdd
Dr Norhisham Ahmad Razi (Ar y cyd â'r diweddar Mark Jervis a Hefin Jones) Ymateb hanes bywyd pryfed i newid byd-eang
Dr Rhian Newman (Ar y cyd â Sian Griffiths a Bill Riley CEFAS) Golau artiffisial a dynameg ysglyfaethwyr-ysglyfaethwyr mewn dyfroedd croyw
Dr Marian Pye (Ar y cyd ag Isabelle Durance ac Ian Vaughan) Effeithiau cymhorthdal dalgylch a glannau ar ecosystemau nentydd ucheldirol
Dr Hannah Burton (Ysgoloriaeth y Llywydd ar y cyd â Mike Bruford a Hefin Jones)

- Dr Caitlin Pearson (ysgoloriaeth BBSRC gydag Ian Vaughan a Bill Symondson) Effeithiau amaethyddol ar afonydd ucheldirol
- Dr Matt Dray (Ysgoloriaeth y Llywyddion ar y cyd â Hefin Jones, Sue Hartley (Efrog) a Rupert Perkins) Effaith CO2 uchel ar gemeg a dadelfennu sbwriel coed
- Dr Kate Walker-Springett (Ysgoloriaeth ESRC/NERC ar y cyd â Jose Constantine a Lorraine Whitmarsh) Canfyddiad y cyhoedd o reoli cynefinoedd ar gyfer cregyn gleision perlog mewn ymateb i newid yn yr hinsawdd
- Dr Paul Sinnadurai (Goruchwyliaeth ar y cyd â Dr Hefin Jones) Gwasgaru a dosbarthu yng Ngholeoptera glannau
- Dr Stephen Thomas (Ysgoloriaeth KESS ar y cyd â Sian Griffiths) Effeithiau rheoli glannau môr ar macroinvertebates a salmonidau mewn nentydd ucheldirol yr effeithir arnynt gan newid yn yr hinsawdd
- Dr Alisa Watson (ysgoloriaeth NERC CASE gyda WWT) Ecoleg molysgiaid gwlyptir prin
- Dr Beth Lewis (Sefydliad Gwy a Wysg; dan oruchwyliaeth ar y cyd â Dr Brian Reynbolds, CEH Bangor) Effeithiau calchiad ar adferthiad infertebratau o asideiddio
- Dr Clare Bale (NERC; dan oruchwyliaeth ar y cyd â Dr Sian Griffiths) Ymddygiad osgoi ac ymddygiad cysgodi salmonidau yn ystod episodau asid
- Dr Dave Bradley (ysgoloriaeth PhD a ariennir gan Defra) Prosesau deinamig mewn ffrydiau synhwyrol asid
- Dr Emma Durward (Prifysgol Caerdydd/Ymddiriedolaeth Llysdinam; dan oruchwyliaeth ar y cyd â Dr Fred Slater)
- Dr Esther Clews (Sefydliad Gwy ac Wysg) Effeithiau adfer hydrocemegol ar organebau afonydd
- Dr Fabio Lepori (ysgoloriaeth PhD a ariennir gan Sefydliad Ymchwil Wyddonol y Swistir) Effeithiau ecolegol episodau asid yn Alpau Eidalaidd y Swistir
- Dr Faye Merrix (Cyngor Dinas Caerdydd; Wedi'i oruchwylio ar y cyd gan Dr Steve Thackaeray, CEH Lancaster) Ecoleg zooplancton ym Mae Caerdydd
- Dr H. Ceri Williams (ysgoloriaeth NERC; cyd-oruchwyliaeth gyda'r Athro Mike Bruford) Gwasgariad ac amrywiad genetig mewn pryfed maen Baetis
- Dr Heike Hirst Dylanwadau ecolegol ar ymatebion diatom i ansawdd dŵr
- Dr Hem Sagar Bharal (Ar y cyd â Phrifysgol Amsterdam) Strwythur cymunedol a chymdeithasau cynefinoedd adar glaswelltir iseldir Nepal.
- Dr Ian Vaughan (Ysgoloriaeth PhD a ariennir gan Asiantaeth yr Amgylchedd) Modelu dosbarthiad adar afonydd gan ddefnyddio data cynefinoedd
- Dr Jacqui Barnes (NERC; goruchwyliaeth ar y cyd â Dr Ian Vaughan) Cymhlethdod cynefinoedd a bioamrywiaeth afonydd
- Dr Laura Trodden (Ysgol Peirianneg Caerdydd; dan oruchwyliaeth ar y cyd â Dr Catherine Wilson) Newid yn yr hinsawdd, hydroleg nentydd ac infertebratau nentydd
- Dr Liz Chadwick (Prifysgol Caerdydd/Ymddiriedolaeth Llysdinam; dan oruchwyliaeth ar y cyd â Dr Fred Slater) Dylanwad amrywiadau hinsoddol ar ecoleg llyffantod cyffredin
- Dr Muriel Alix (Cyngor Dinas Caerdydd) Ecoleg cregyn gleision sebra ymledol ym Mae Caerdydd
- Dr Renata Kowalik (ysgoloriaeth PhD a ariennir gan Defra) Canfod a modelu effeithiau episodau asid ar ffawna nentydd
- Dr Richard Jenkins Ecoleg Rheilffordd Dŵr Rallus aquaticus
- Dr Seb Buckton Ecoleg Adar Afon Himalaya
- Dr Stefano Larsen (Sefydliad Gwy a Wyna) Effeithiau dyddodiad gwaddod ar organebau nentydd ucheldirol
- Dr David Bradley (ysgoloriaeth PhD a ariennir gan Defra) Trands infertebratau hirdymor yn Llyn Brianne
- Dr Zoe Masters (FBA/Ysgoloriaeth Goffa Ray Beverton Prifysgol Caerdydd) Effeithiau ynysu daearyddol ar adferiad nentydd o asideiddio

Cyfrifoldebau cyfredol

Aelod, Panel Arbenigol Banc Lloegr ar Ddelweddau Nodiadau Banc (2026 -
Is-lywydd, Cymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar (2018 - )
Aelod Llawn, Coleg Adolygu Cymheiriaid NERC (2011- )
Cyfarwyddwr Cynorthwyol, Sefydliad Ymchwil Dŵr Caerdydd (2015 - )
Aelod, Pwyllgor Cynghori Gwobrau Tyddewi Llywodraeth Cymru (Penodwyd y Gweinidog Cyntaf) (2024 - )
Cadeirydd, Grŵp Gweithredu Strategol 30 x 30 Llywodraeth Cymru (2025 - )
Cadeirydd, Fforwm Afancod Cymru Llywodraeth Cymru (2026 - )

Mae cyfrifoldebau yn y gorffennol wedi cynnwys

Aelod o Cyngor y Co Cyngor Cymru (1991-1994);
Aelod, Grŵp Adolygu Dyfroedd Asid Adran yr Amgylchedd (1987-1988);
Aelod, Grŵp Adolygu Adran yr Amgylchedd ar Dyddodiad Nitrogen (1991-1992);
Aelod, Grŵp Cynghori Llwythi Critigol DETR (1989-1996);
Aelod, Grŵp Arbenigol Cenedlaethol DETR ar Lygredd Aer Trawsffiniol (1999-2002);
Adolygydd cymheiriaid cydlynu, ymchwil Defra 'Cadwraeth Tir Fferm a Bioamrywiaeth' (2004-2005)
Aelod, Agence National de la Recherche : Institut Français de la Biodiversité, Commission d'évaluation de la recherche en Biodiversité (2005)
Aelod, Panel Adolygu Ecoleg a Bioleg Amgylcheddol, Ysgol Ymchwil Gwyddorau Economaidd-Gymdeithasol a Naturiol yr Amgylchedd (SENSE Yr Iseldiroedd)
Aelod, Pwyllgor Cynghori Gwyddoniaeth yr Ymddiriedolaeth Adar Gwyllt a Gwlyptiroedd (1996-2006)
Aelod, Pwyllgor Materion Ornitholegol, Undeb Ornitholegwyr Prydain (1998-2002);
Aelod o'r Cyngor, Cymdeithas Biolegol Dŵr Croyw (2000-2004)
Aelod o Bwyllgor Cynghori RSPB Cymru (1996-2007)
Aelod o fwrdd golygyddol Aquatic Conservation : Marine and Freshwater Ecosystems (1998-2023)
Prif Olygydd y Journal of Applied Ecology (1999-2005)
Aelod o'r bwrdd golygyddol, Environmental Pollution (1988-2002)
Llywydd, Sefydliad Ecoleg a Rheolaeth Amgylcheddol Sefydliad Siartredig Ecoleg a Rheolaeth Amgylcheddol (2008-2011)
Aelod o Gyngor ac Ymddiriedolwr, y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar (2001-2017)
Cadeirydd, Pwyllgor Cynghori RSPB Cymru (2007-2012)
Ymddiriedolwr, The Rivers Trust (2008-21012)
Aelod o'r Panel Arbenigol a chyd-arweinydd Freshwater, Asesiad Ecosystemau Cenedlaethol (2009-2012) ar gyfer Defra a'r Gweinyddiaethau Datganoledig
Ymddiriedolwr ac Aelod o'r Cyngor, Ymddiriedolaeth Adareg Prydain (2011-2012)
Adolygydd arweiniol, Defra Environmental Stewardship Research (2011-2012)
Cadeirydd y Cyngor, y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar (2012-2017)
Cadeirydd , Buglife (Yr Ymddiriedolaeth Cadwraeth Infertebratau) (2018 - 2021)
Cadeirydd Grŵp Datblygu Gwyddoniaeth, Canolfan Ecoleg a Hydroleg (2013 - 2018)
Cadeirydd Panel Cynghori Amgylchedd Dŵr Cymru (2015-2018)
Ymgynghorydd ac awdur, Datganiadau Stamp Arbennig y Post Brenhinol ar fywyd gwyllt afon (2023) a hwyaid (2025)
Grŵp Arbenigol Llywodraeth Cymru: Plymio Dwfn Bioamrywiaeth (2022 - 2025)
Aelod, bwrdd golygyddol, Bioleg Newid Byd-eang (2015 - 2026)
Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur y DU (2018 - 2026)
Dirprwy Gadeirydd, Cyfoeth Naturiol Cymru (2018 - 2026)

Anrhydeddau a dyfarniadau

Cymrawd Etholedig, Cymdeithas Ecolegol Prydain (2026)
Cymrawd Etholedig, y Gymdeithas Entomolegol Frenhinol (2023)
Cymrawd Etholedig, Cymdeithas Biolegol Dŵr Croyw (2020)
Cymrawd etholedig, Cymdeithas Frenhinol Bioleg (2013; ymddiswyddodd 2025)
Cymrawd Etholedig, Cymdeithas Ddysgedig Cymru (2013)
Gwobr Marsh am Gadwraeth Morol a Dŵr Croyw (2012; Cymdeithas Sŵolegol Llundain)
Medal y Cyn-Lywydd, Sefydliad Siartredig Ecoleg a Rheolaeth Amgylcheddol (2010)
Gwobr Alldaith Ralph Brown (1999; Cymdeithas Ddaearyddol Frenhinol)
Cymrawd Etholedig, Sefydliad Siartredig Ecoleg a Rheolaeth Amgylcheddol (1997)
Cymrawd, Ymddiriedolaeth Goffa Winston Churchill (1987)

Goruchwyliaeth gyfredol

Molly Hadley

Jacob Murphy

Elizabeth Witcombe

Myfyriwr PhD

Array

Mae gan gemegau a ddefnyddir wrth drin chwain yn filfeddygol a dipiau defaid y potensial i niweidio bywyd gwyllt yn afonydd Cymru

Mae’r defnydd o ddeunydd trin chwain a throchi defaid wedi cyrraedd lefelau niweidiol yn afonydd Cymru

11 March 2026

Mae gan gemegau a ddefnyddir wrth drin chwain yn filfeddygol a dipiau defaid y potensial i niweidio bywyd gwyllt yn afonydd Cymru

Mae effeithiau newid hinsawdd yng nghefnfor yr Iwerydd yn cael eu teimlo gan bryfed yn nentydd Cymru

Mae gaeafau cynhesach a gwlypach yn berygl i bryfed dyfrol

07 November 2023

Mae effeithiau newid hinsawdd yng nghefnfor yr Iwerydd yn cael eu teimlo gan bryfed yn nentydd Cymru

Mae iechyd afonydd Cymru a Lloegr wedi gwella yn ystod y 30 mlynedd diwethaf - ond efallai bod yr adfer hwn yn arafu.

Mae’r broses o adfer yn sgîl llygredd mewn afonydd yn arafu

14 April 2023

Mae iechyd afonydd Cymru a Lloegr wedi gwella yn ystod y 30 mlynedd diwethaf - ond efallai bod yr adfer hwn yn arafu.

Mae safon dŵr llawer o afonydd Cymru a’r DU yn 'annerbyniol o wael' o hyd yn ôl ymchwil

Gwyddonwyr yn taflu dŵr oer dros honiadau bod afonydd Prydain 'y glanaf erioed ers y Chwyldro Diwydiannol'

11 July 2022

Mae safon dŵr llawer o afonydd Cymru a’r DU yn 'annerbyniol o wael' o hyd yn ôl ymchwil

Astudiaeth yn canfod bod adar yn bwyta cannoedd o ficroblastigau bob dydd - ac yn anfwriadol yn eu bwydo i'w cywion

Gwyddonwyr yn canfod y dystiolaeth gyntaf o ficroblastigau'n trosglwyddo o bryfed i ysglyfaethwyr mewn afonydd

22 May 2020

Astudiaeth yn canfod bod adar yn bwyta cannoedd o ficroblastigau bob dydd - ac yn anfwriadol yn eu bwydo i'w cywion

Mae Prifysgol Caerdydd yn rhan o dîm byd-eang sy’n annog gweithredu ar frys

Gwyddonwyr yn cynhyrchu cynllun brys i atal y dirywiad mewn rhywogaethau a chynefinoedd dŵr croyw

19 February 2020

Mae Prifysgol Caerdydd yn rhan o dîm byd-eang sy’n annog gweithredu ar frys

Penodi’r Athro Steve Ormerod yn Ddirprwy Gadeirydd Cyfoeth Naturiol Cymru

Cyfoeth Naturiol Cymru yn penodi athro o Brifysgol Caerdydd yn Ddirprwy Gadeirydd

12 August 2019

Penodi’r Athro Steve Ormerod yn Ddirprwy Gadeirydd Cyfoeth Naturiol Cymru

Mewn lleoliadau trefol, mae gan afonydd Cymru gadwyni bwyd sydd wedi’u difrodi a llai o rywogaethau o infertebratau, o’u cymharu ag afonydd gwledig

Cemegion gwenwynig yn rhwystro afonydd Prydain rhag adfer

31 July 2019

Mewn lleoliadau trefol, mae gan afonydd Cymru gadwyni bwyd sydd wedi’u difrodi a llai o rywogaethau o infertebratau, o’u cymharu ag afonydd gwledig

Ymchwil newydd yn dangos bod microblastigau'n cael eu diystyru mewn ecosystemau afonydd lle maent yn gwenwyno pryfed ac yn peryglu bywyd gwyllt

Darganfod plastig mewn hanner cant y cant o bryfed dŵr croyw

27 September 2018

Ymchwil newydd yn dangos bod microblastigau'n cael eu diystyru mewn ecosystemau afonydd lle maent yn gwenwyno pryfed ac yn peryglu bywyd gwyllt

Mae un o'r astudiaethau afon hiraf yn y byd wedi darganfod efallai bod rhan bwysig o argyfwng difodiant y blaned wedi digwydd yn ddisylw

Astudiaeth afon 30 mlynedd yn canfod argyfwng difodiant sydd heb ei ystyried

30 April 2018

Mae un o'r astudiaethau afon hiraf yn y byd wedi darganfod efallai bod rhan bwysig o argyfwng difodiant y blaned wedi digwydd yn ddisylw

Bydd rhaglen hyfforddi ddoethurol gyntaf y DU mewn biowyddoniaeth dŵr croyw yn hyfforddi arbenigwyr y dyfodol i fynd i'r afael â’r heriau cymhleth sydd eu angen i gynnal ecosystemau’r byd

Cynghrair prifysgolion yn cael £2m at ddibenion hyfforddi cenhedlaeth newydd o arweinwyr dŵr croyw

03 October 2017

Bydd rhaglen hyfforddi ddoethurol gyntaf y DU mewn biowyddoniaeth dŵr croyw yn hyfforddi arbenigwyr y dyfodol i fynd i'r afael â’r heriau cymhleth sydd eu angen i gynnal ecosystemau’r byd

Contact Details

[email protected]
+44 29208 75871
Adeilad Syr Martin Evans, Ystafell Ysgol Biowyddorau Caerdydd, Adeilad Syr Martin Evans, Rhodfa’r Amgueddfa, Caerdydd, CF10 3AX, Rhodfa'r Amgueddfa, Caerdydd, CF10 3AX

Yr Athro Steve Ormerod

Timau a rolau for Steve Ormerod

Athro

Trosolwyg

Trosolwg o ymchwil a chyfrifoldebau allanol

Rolau

Ieithoedd Ewropeaidd

Cyhoeddiad

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

1993

Adrannau llyfrau

Cynadleddau

Erthyglau

Monograffau

Ymchwil

Meysydd ymchwil

Effeithiau newid byd-eang ar organebau ac ecosystemau dŵr croyw

Bioamrywiaeth Dŵr Croyw

Mae fy ngwaith bioamrywiaeth hefyd yn cynnwys ffocws sylweddol ar lygredd

Ecoleg adar afonydd a gwlyptir

Grantiau

Myfyrwyr PhD wedi'u cwblhau'n llwyddiannus

Bywgraffiad

Cyfrifoldebau cyfredol

Mae cyfrifoldebau yn y gorffennol wedi cynnwys

Anrhydeddau a dyfarniadau

Meysydd goruchwyliaeth

Goruchwyliaeth gyfredol

Jacob Murphy

Ymgysylltu

News articles

Contact Details

Newyddion cysylltiedig

External profiles