Dr Eleanor Rowan

(hi/ei)

Cyhoeddiad

• Date
• Type

Ymchwil

Diddordebau

Yn fras, mae gen i ddiddordebau ymchwil mewn menywod a'r gyfraith. Mae gen i ddiddordeb arbennig mewn moeseg gyfreithiol, y berthynas cyfreithiwr a chleient, a symudedd cymdeithasol a chydraddoldeb rhywiol yn y proffesiwn cyfreithiol. Mae gen i ddiddordeb brwd hefyd yn y rheolau cyfreithiol a'r berthynas rhwng benthycwyr, cyfreithwyr, a dioddefwyr/goroeswyr cam-drin economaidd. Ar hyn o bryd rwy'n ymchwilio i ymatebion cyfreithiol i gam-drin economaidd, a sut mae gan fanciau a chyfreithwyr rôl bwysig i'w chwarae wrth gynorthwyo dioddefwyr-oroeswyr. Byddwn yn ystyried fy hun yn arbenigwr ar gyfraith sicrwydd ac achos Royal Bank of Scotland v Etridge [2002] 2 AC 773.

Effaith

Ym mis Chwefror 2025, roedd fy erthygl 'Cam-drin Economaidd, y Banc, a'r Diafol yn y Manylion...' yn y gwrandawiad Goruchaf Lys (UKSC) yn Waller-Edwards v One Savings Bank Plc. Ar ôl y gwrandawiad, ysgrifennodd bargyfreithiwr Waller-Edwards - Mr Marc Beaumont - y canlynol am yr effaith a gafodd fy erthygl ar y dadleuon cyfreithiol a gyflwynodd i'r UKSC:

'Roedd fy nghyfwyniadau llafar yn y Goruchaf Lys mewn 6 rhan. Roedd un rhan wedi'i neilltuo bron yn gyfan gwbl i waith Dr Rowan. Mae ei herthygl hefyd yn fy ysgogi i ymchwilio i sefyllfa reoleiddiol yr FCA ac i ddarllen deunydd pwysig arall ar gam-drin economaidd. Roedd hwn yn waith hanfodol. Dim ond amser fydd yn dweud a yw'n gwneud gwahaniaeth, gan fod y llys wedi cadw dyfarniad. Ond fe wnaethon ni roi dadleuon cryf ar gam-drin domestig economaidd diolch i Dr Rowan.'

Ym mis Mehefin 2025, caniataodd yr UKSC apêl Waller-Edwards yn Waller-Edwards (Apelydd) v One Savings Bank Plc (Ymatebydd) [2025] UKSC 22 gan ganfod y dylai One Savings Bank fod wedi gwneud mwy i'w hamddiffyn rhag mynd i drafodiad ailforgeisio o dan ddylanwad diangen / cam-drin economaidd ei chyn-bartner gan eu bod ar rybudd adeiladol i gamwedd posibl. O ganlyniad i gyflwyniadau Mr Beaumont ar gam-drin economaidd fel math o gam-drin domestig, tynnodd yr UKSC sylw at gam-drin economaidd mewn dyfarniad dylanwad diangen am y tro cyntaf. Yn y dyfarniad a ysgrifennwyd gan yr Arglwyddes Simler (a gytunwyd yn unfrydol gan yr Arglwyddes Rose, yr Arglwydd Stephens, yr Arglwydd Hamblen a'r Arglwydd Briggs), ysgrifennodd ym mharagraff 38:

'Yn gyntaf, gellid meddwl y byddai cyfranogiad cynyddol menywod yn y farchnad lafur dros y degawdau ers O'Brien ynghyd â chynnydd yn eu lefelau annibyniaeth ariannol ac annibyniaeth arall yn golygu bod yr achosion o gam-drin economaidd rhwng menywod a'u priod neu bartneriaid agos wedi lleihau. Ond mae'r dystiolaeth  a ddangoswyd i'r llys ar ffurf adroddiadau a gweithgarwch rheoleiddio yn awgrymu bod hynny'n anghywir.  Yn wir, mae adroddiad a gyhoeddwyd gan yr Awdurdod Ymddygiad Ariannol yn awgrymu bod cymaint ag  un o bob chwech o fenywod yn y DU wedi profi cam-drin ariannol gan bartner presennol neu gyn-bartner: gweler "The hidden cost of domestic financial abuse: gweithio gyda'n gilydd i  wella canlyniadau" gan Joanna Legg, 17 Mai 2024. Mae deddfwriaeth a mwy o reoleiddio yn y  maes hwn yn awgrymu ymwybyddiaeth a dealltwriaeth gynyddol o gam-drin economaidd fel math o gam-drin domestig (gweler er enghraifft adran 1(3) o Ddeddf Cam-drin Domestig 2021) a'i effeithiau niweidiol.'

Dyfynnwyd fy ymchwil hefyd a'i ddyfynnu gyda chymeradwyaeth ym mharagraff [66]. Dyfynnodd Lady Simler ddetholiad o'm herthygl a oedd yn ymwneud â'm gwaith empirig ehangach ar ymddygiad benthycwyr ac arferion cyfreithwyr ar ôl Etridge (a archwiliwyd yn fanylach mewn dwy erthygl flaenorol 'Commerce over Care...' 2025 a 'Cyngor cyfreithiol annibynnol mewn trafodion ailforgeisi...' 2023 (gweler isod)). Gan dynnu ar fy mewnwelediadau empirig, roeddwn wedi dadlau bod banciau yn debygol o ymddwyn yn wahanol nag y byddai penderfyniad y Llys Apêl yn ei ofynnol (ac y byddai anghyfiawnder yn cael ei achosi i Waller-Edwards pe bai'r UKSC yn cadarnhau penderfyniad a rhesymeg y Llys Apêl). Roedd y pwynt hwn - a fyddai benthycwyr angen cyngor cyfreithiol annibynnol (ILA) beth bynnag ym mhob achos hybrid (cyd-fenthyca/gwarant) ar ôl penderfyniad y Llys Apêl (er bod y Llys Apêl wedi cymeradwyo 'prawf mater o ffaith a gradd') - yn fater o ddadl yn y gwrandawiad UKSC. Er gwaethaf ymyriadau a chwestiynau lluosog gan eu Arglwyddiaethau a'u Arglwyddiaethau ar y pwnc hwn, ni allai bargyfreithiwr yr apelydd na bargyfreithiwr yr ymatebydd daflu goleuni ar arferion cyfredol neu debygol banciau ar ôl penderfyniad y Llys Apêl. Rwy'n falch iawn bod fy ymchwil wedi cael ei ymgysylltu'n fwy cyflawn ar ôl gwrandawiad gan yr Arglwyddes Simler, a bod fy ymchwil wedi cael rhywfaint o effaith ar benderfyniad yr UKSC, gan arwain at Waller-Edwards yn ennill ei apêl.

O ganlyniad i benderfyniad UKSC yn Waller-Edwards, mae'n ofynnol yn gyfreithiol i fwy o fenywod (a allai fod yn ddioddefwyr cam-drin economaidd) dderbyn ILA gan gyfreithwyr cyn mynd i mewn i ail-forgeisi budd-daliadau ar y cyd gyda rhyw elfen o warant. Er bod hyn yn beth da - ac yn darparu rhyw fath o ymyrraeth cyn i warantau fynd i mewn i gytundebau benthyca gwarantedig mewn trafodion hybrid - mae fy ymchwil archwiliol yn dangos bod angen gwell dealltwriaeth o gam-drin economaidd ar gyfreithwyr ILA ac mae angen iddynt ddarparu cyngor mwy cyd-destunol a pherthynol er mwyn iddo fod yn ystyrlon. Rwy'n dadlau y dylid gofyn i gyfreithwyr ILA gwmpasu cam-drin economaidd trwy ofyn cwestiynau am reoli cyllid teuluol i helpu i nodi a allai fod nodweddion / nodweddion camdriniol yn economaidd ym mherthynas eu cleient. Gallai'r ymarfer cwmpasu hwn lywio'r cyngor y maent yn ei roi i'r cleient gwarant (posibl) ynghylch ymrwymo i ailforgeisio neu fath arall o gytundeb benthyca wedi'i warantu. Mae'n anffodus nad oedd yr UKSC yn gweld yn addas i wneud sylwadau ar sut y dylai cyfreithwyr wella ILA ar ôl Waller-Edwards. Mae hyn yn rhywbeth yr wyf yn gobeithio ei archwilio ymhellach mewn gwaith ymchwil / effaith yn y dyfodol.

Ym mis Gorffennaf 2025 cysylltodd newyddiadurwr yn The Times â mi am sylwadau ar ddyfarniad UKSC yn Waller-Edwards. Mae'r erthygl ar gael i'w darllen yma: https://www.thetimes.com/article/e4389290-d216-42bf-aa8d-0f20852daa7a (y tu ôl i wal dâl)

Ym mis Medi 2025 cefais wahoddiad gan y tîm cyfathrebu ym Mhrifysgol Caerdydd i fyfyrio ar y gyfraith y tu ôl i'r penawdau ar gam-drin economaidd, a sut y gellir codi ymwybyddiaeth o gam-drin economaidd i helpu i amddiffyn dioddefwyr sy'n byw yn y dyfodol. Ar gael i'w ddarllen ar-lein yma: https://www.cardiff.ac.uk/law-politics/news/features/economic-abuse-raising-awareness-behind-the-headlines 

Rhestr lawn o'r allbynnau gan gynnwys cyflwyniadau cynhadledd:

2025

Rowan, E. 2025 'Cam-drin economaidd, y banc, a'r diafol yn fanwl: One Savings Bank plc v Catherine Waller-Edwards [2024] EWCA Civ 302' Astudiaethau Cyfreithiol 1 https://doi.org/10.1017/lst.2025.1

Rowan, E. 2025 'Commerce over Care: Legal advice given in potential economic abuse cases' 27 Moeseg Gyfreithiol 1 3-24 http://dx.doi.org/10.1080/1460728x.2024.2445387

2023

Rowan, E. 2023 'Cyngor cyfreithiol annibynnol mewn trafodion (ail)forgeisi 20 mlynedd ar ôl o RBS v Etridge (Rhif 2)' 2 Cludwr a Chyfreithiwr Eiddo 166

2021

Rowan, E. 2021. Masnach dros Ofal: Amddiffyniadau Cleientiaid Gwarant 20 mlynedd ar ôl o RBS v Etridge (Rhif 2). Traethawd PhD, Prifysgol Birmingham

Rowan, E. 2021 (Gorffennaf). 'Amddiffyniadau Cleientiaid Sicrwydd 20 mlynedd yn ddiweddarach o RBS v Etridge (Rhif 2)' Cyflwynwyd yn: Cyfarfod Eilflwydd Gweithgor RCSL ar gyfer Astudiaethau Cymharol o Broffesiynau Cyfreithiol (Rhithwir) 

2019

Rowan, E. 2019 (Rhagfyr) 'The Mythical Tightrope in Surety Law in England and Wales' Cyflwynwyd yn: Fforwm Doethurol Melbourne ar Theori y Gyfraith, Prifysgol Melbourne

Rowan, E. 2019 (Rhagfyr). 'Y Bwlch rhwng Canllawiau Etridge a Chyngor Cyfreithiol Annibynnol 'ar Waith' yng Nghymru a Lloegr ' Cyflwynwyd yn: Seminar Ysgoloriaeth PhD Cysylltiadau Rhyngwladol U21, Prifysgol Melbourne

Rowan, E. 2019 (Ebrill). 'Pa mor annibynnol yw Cyngor Cyfreithiol Annibynnol?' Cyflwynwyd yn: Prifysgol Leeds, SLSA

2018

Rowan, E. a Vaughan, S., 2018 '"Fitting in" and "opting out": exploring how law students self-select law firm employers' 21(3) The Law Teacher 216 

Rowan, E. 2018 'A 'Thorne' in the side for family lawyers in Australia: undue Influence and prenutial contracts' 40(2) Journal of Social Welfare and Family Law 238

Rowan, E. 2018 (Gorffennaf) "Ffitio i mewn" a "optio allan": archwilio sut mae myfyrwyr y gyfraith yn hunan-ddewis cyflogwyr cwmni cyfreithiol 'Cyflwynwyd yn:

Cyfarfod Dwyflynyddol Gweithgor RCSL ar gyfer Astudiaethau Cymharol Proffesiynau Cyfreithiol , Andorra La Velle

Addysgu

• Cyfraith Tir
• Cyfraith a Thlodi
• Y Gyfraith a Chyfiawnder

Bywgraffiad

Qualifications

• LLB (Proxime Accessit) Liverpool John Moores University
• LLM University of Birmingham
• MA Social Research University of Birmingham
• Postgraduate Certificate in Research Methods and Skills
• PhD University of Birmingham

Meysydd goruchwyliaeth

Mae gen i ddiddordeb mewn goruchwylio myfyrwyr PhD ym meysydd:

• Menywod, cydraddoldeb a'r gyfraith
• Ymatebion cyfreithiol i gam-drin economaidd
• proffesiwn cyfreithiol a moeseg gyfreithiol