Ewch i’r prif gynnwys
Isabelle Durance

Yr Athro Isabelle Durance

Comment
Sylwebydd y cyfryngau

Timau a rolau for Isabelle Durance

  • Athro

    Organebau a'r Amgylchedd

Trosolwg

Mae dŵr croyw yn hanfodol i fywyd, yr amgylchedd ac economïau, ond mae ei reolaeth gynaliadwy ledled y byd mewn perygl o newid byd-eang, galw cynyddol a rheolaeth annigonol. O ystyried cymhlethdodau'r broblem, mae diogelu dŵr croyw ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol yn gofyn am ddull systemau cyfan sy'n dod â sawl sector at ei gilydd, ac yn integreiddio lensys disgyblaethol cyflenwol.

Mae fy niddordebau yn y mentrau rhyngddisgyblaethol hyn sy'n canolbwyntio ar ddŵr croyw fel lens integreiddio lle gallwn ddechrau mynd i'r afael â'r argyfyngau natur a hinsawdd. 

 

Rolau

Cyfarwyddwr, Sefydliad Ymchwil Dŵr

Lansiwyd y Sefydliad Ymchwil Dŵr yn 2015 i fynd i'r afael â'r her fawr o reoli dŵr cynaliadwy i bobl ac ecosystemau mewn byd sy'n newid.

Ein cenhadaeth yw meithrin ymchwil rhyngddisgyblaethol sy'n arwain y byd a fydd yn cael effaith gref ac yn cael ei ddefnyddio fel tystiolaeth gan wneuthurwyr penderfyniadau. Rydym yn gwneud hyn trwy ddarparu amgylchedd creadigol lle mae ymchwilwyr o wahanol ddisgyblaethau yn cyd-ddylunio ac yn cyd-gyflwyno ymchwil gyda rhanddeiliaid a defnyddwyr terfynol i ddarparu dealltwriaeth integredig ac atebion i fynd i'r afael â heriau dŵr byd-eang.

 

 

Cyhoeddiad

2026

2025

2024

2023

2022

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2007

2006

2004

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

1996

Adrannau llyfrau

Erthyglau

Ymchwil

Ymchwil

Mae fy niddordebau ymchwil yn rhychwantu ystod eang o heriau amgylcheddol. O gefndir mewn agronomeg, mae gen i ddiddordeb arbennig mewn ymdrechion rhyng-ddisglinaidd ac yn defnyddio dŵr croyw fel lens integreiddio i fynd i'r afael â'r heriau hyn. 

Mae'r ymchwil hon wedi cael ei ariannu dros y degawd diwethaf gan amrywiaeth o gyllidwyr (UKRI, yr UE, diwydiant, elusennau) a dros y 10 mlynedd diwethaf rwyf wedi bod yn rhan o ymdrechion ymchwil amgylcheddol sy'n dod i gyfanswm o dros £20m. 

Bywgraffiad

Ar ôl gradd mewn Gwyddorau Naturiol a gradd Meistr mewn Peirianneg (Ingenieur Agronome, Agrotech Paris), gweithiais ym maes Ymchwil a Datblygu mewn cyd-destun diwydiannol (Danone Gwlad Belg). Yna dechreuais ar PhD mewn Ecoleg Tirwedd yn gweithio yn yr Wcráin a Ffrainc, a datblygais fy ymchwil gan ddefnyddio ecosystemau dŵr croyw fel model yn ystod darlithyddiaeth 10 mlynedd yn Ffrainc.

Gyda chefnogaeth elusen Daphne Jackson, elusen a sefydlwyd i helpu menywod yn ôl i wyddoniaeth, cefais 3 cymrodoriaeth ymchwil annibynnol ar ôl fy seibiant gyrfa, ac erbyn hyn mae gen i Gadair mewn Gwyddorau Dŵr Integredig.

Yn ei dro, mae gen i gyfle i gyfrannu at fywyd academaidd a chyhoeddus, er enghraifft drwy ymwneudâ phwyllgorau a phaneli:

Mae ymchwil y DU, sef Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol (NERC) a'r UKRI, fel aelod o'r panel ond hefyd fel rhan o grwpiau cynghori: 

  • Grŵp Cynghori ar raglen Ansawdd Dŵr NERC ers 2023, 
  • Pwyllgor Llywio Llifogydd a Sychder (FDRI) NERC ers 2020,
  • Coleg Panel Talent UKRI ers 2022, 
  • Mae ei rolau diweddar yn cynnwys: Cadeirydd Pwyllgor Llywio NERC ReFIT 2023/24 (Cyfalaf), Cadeirydd Grŵp Cynghori Anghenion Strategol NERC (2020-21), Cadeirydd Gweithgor Deifio Dwfn NERC 2022, Grŵp Cynghori ar Raglen Strategol NERC a Grŵp Cynghori ar Gapasiti ar y Cyd (2016-2019, 2 dymor).

Ymchwil ryngwladol, fel rhan o ystod o rolau cynghori a oedd yn ddiweddar yn cynnwys er enghraifft:

  • Cadeirydd rhaglen ymchwil Water4All 160m € Horizon Europe 2024,
  • Panel gwerthuso Sefydliad Gwyddoniaeth Cenedlaethol y Swistir ar gyfer sefydlu Canolfannau Cymhwysedd Cenedlaethol newydd mewn Ymchwil 2024,
  • Pwyllgor 'Un Dŵr' Agence Nationale de Recherche Ffrainc yn dyrannu >25 miliwn i ymchwil beryglus ar ddŵr 2025,
  • Pwyllgor gwerthuso ar gyfer Sefydliad Ecoleg Dŵr Croyw a Physgodfeydd Mewndirol Leibniz (IGB, 2025).

Sector Addysg ac Ymchwil yn ehangach, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol, mewn rolau cynghori ar gyfer:

  • Cyd-arweinydd Hwb Hyfforddiant Doethurol Plastigau Cynaliadwy EPSRC 2020-26, 
  • Canolfan Hyfforddiant Doethurol NERC ECORISC 2020-28
  • Cyd-gyfarwyddwr y Ganolfan Hyfforddiant Doethurol NERC 2024-30, 
  • Bwrdd Cynghori Rhyngwladol Cynllun Doethurol H2O (Ffrainc) ers 2020,
  • Bwrdd Cynghori Rhyngwladol Canolfan Ymchwil Dŵr Brasil ers 2020,
  • Bwrdd Cynghori Platfform Amgylchedd Cymru ers 2023.

Sector Dŵr a'r Amgylchedd, er enghraifft mewn rolau cynghori fel rhan o:

  • Aelod o'r Comisiwn Dŵr Annibynnol dan arweiniad Syr Jon Cunliffe sydd â'r dasg o adolygu'r sector dŵr ar gyfer Cymru a Lloegr (2024-25),
  • DCWW – Panel Cynghori Amgylchedd Annibynnol Dŵr Cymru ers 2019,
  • Arweinydd partneship strategol DCWW-CU ers 2023,
  • Grŵp llywio CastCo (2022-25),
  • Pwyllgor rhaglen WWF UK (2018-24).

 

 

 

 

Meysydd goruchwyliaeth

Goruchwyliaeth gyfredol

Alexander Carr

Alexander Carr

Tom Allison

Tom Allison

Cymrawd Ymchwil Ôl-ddoethurol

News articles

Gwyddonwyr yn dangos am y tro cyntaf nad yw’r rhan fwyaf o weips gwlyb bioddiraddadwy mor fioddiraddadwy ag y mae’r marchnata’n ei awgrymu

Weips gwlyb bioddiraddadwy’n aros fel y maent mewn afonydd am dros bum wythnos

15 December 2025

Gwyddonwyr yn dangos am y tro cyntaf nad yw’r rhan fwyaf o weips gwlyb bioddiraddadwy mor fioddiraddadwy ag y mae’r marchnata’n ei awgrymu

Mae gwyddonwyr ym Mhrifysgol Caerdydd wedi datblygu'r model cynhwysfawr cyntaf i gyfrifo allyriadau weips gwlyb i afonydd.

Mae gwyddonwyr yn cyfrifo faint o weips wlyb sy'n mynd i mewn i ddyfroedd y DU fesul person

19 June 2025

Mae gwyddonwyr ym Mhrifysgol Caerdydd wedi datblygu'r model cynhwysfawr cyntaf i gyfrifo allyriadau weips gwlyb i afonydd.

Mae ymchwilwyr yn dechrau mynd i'r afael â’r heriau yn sgil Carthffosydd Cyfunol sy’n gorlifo er mwyn sicrhau dŵr glanach yn y DU

Deall budreddi Carthffosydd Cyfunol sy’n gorlifo

19 February 2024

Mae ymchwilwyr yn dechrau mynd i'r afael â’r heriau yn sgil Carthffosydd Cyfunol sy’n gorlifo er mwyn sicrhau dŵr glanach yn y DU

Mae effeithiau newid hinsawdd yng nghefnfor yr Iwerydd yn cael eu teimlo gan bryfed yn nentydd Cymru

Mae gaeafau cynhesach a gwlypach yn berygl i bryfed dyfrol

07 November 2023

Mae effeithiau newid hinsawdd yng nghefnfor yr Iwerydd yn cael eu teimlo gan bryfed yn nentydd Cymru

Mae safon dŵr llawer o afonydd Cymru a’r DU yn 'annerbyniol o wael' o hyd yn ôl ymchwil

Gwyddonwyr yn taflu dŵr oer dros honiadau bod afonydd Prydain 'y glanaf erioed ers y Chwyldro Diwydiannol'

11 July 2022

Mae safon dŵr llawer o afonydd Cymru a’r DU yn 'annerbyniol o wael' o hyd yn ôl ymchwil

Cydnabyddiaeth i reoli dyfroedd croyw yn gynaliadwy

Partneriaeth arloesol yn gwarchod ecosystemau afonol

13 July 2020

Cydnabyddiaeth i reoli dyfroedd croyw yn gynaliadwy

Prosiectau'n amlygu #CartrefArloesedd

Caerdydd yn dathlu pŵer partneriaethau

13 July 2020

Prosiectau'n amlygu #CartrefArloesedd

Sesiwn hysbysu dros frecwast yn amlinellu bygythiadau a'r cyfleoedd

Prinder dŵr

03 May 2019

Sesiwn hysbysu dros frecwast yn amlinellu bygythiadau a'r cyfleoedd

Bydd y cwrs ar-lein 'Her Diogelwch Dŵr Byd-eang' ar gael cyn hir

Y Sefydliad Ymchwil Dŵr yn lansio'i MOOC cyntaf

24 January 2019

Bydd y cwrs ar-lein 'Her Diogelwch Dŵr Byd-eang' ar gael cyn hir

Prifysgol Caerdydd yn hyrwyddo cynllun dŵr tap am ddim i fynd i'r afael â llygredd poteli plastig

Brwydr y botel? Caerdydd ar flaen y gad!

28 November 2018

Prifysgol Caerdydd yn hyrwyddo cynllun dŵr tap am ddim i fynd i'r afael â llygredd poteli plastig

Fforwm pwysig i fynd i'r afael â’r ‘perygl mwyaf y mae’r byd yn ei wynebu dros y degawd nesaf’

Angen ‘gweithredu ar frys’ yn sgîl yr argyfwng diogelwch dŵr

28 June 2018

Fforwm pwysig i fynd i'r afael â’r ‘perygl mwyaf y mae’r byd yn ei wynebu dros y degawd nesaf’

Consortiwm mwyaf o ymchwilwyr dŵr y DU yn croesawu busnesau, cyrff anllywodraethol ac arweinwyr llywodraethau i drafod diogelwch dŵr

Fforwm i fynd i'r afael â heriau dŵr y byd at y dyfodol

21 March 2018

Consortiwm mwyaf o ymchwilwyr dŵr y DU yn croesawu busnesau, cyrff anllywodraethol ac arweinwyr llywodraethau i drafod diogelwch dŵr

Bydd rhaglen hyfforddi ddoethurol gyntaf y DU mewn biowyddoniaeth dŵr croyw yn hyfforddi arbenigwyr y dyfodol i fynd i'r afael â’r heriau cymhleth sydd eu angen i gynnal ecosystemau’r byd

Cynghrair prifysgolion yn cael £2m at ddibenion hyfforddi cenhedlaeth newydd o arweinwyr dŵr croyw

03 October 2017

Bydd rhaglen hyfforddi ddoethurol gyntaf y DU mewn biowyddoniaeth dŵr croyw yn hyfforddi arbenigwyr y dyfodol i fynd i'r afael â’r heriau cymhleth sydd eu angen i gynnal ecosystemau’r byd

Contact Details

Email [email protected]
Telephone +44 29208 74484
Campuses Adeilad Syr Martin Evans, Rhodfa'r Amgueddfa, Caerdydd, CF10 3AX