Ewch i’r prif gynnwys
Sian Griffiths

Dr Sian Griffiths

cymraeg
Siarad Cymraeg

Timau a rolau for Sian Griffiths

  • Darllenydd; Amgylchiadau Lliniarol y Gadeirydd. (Addysgu ac Ysgolheictod)

    Ysgol y Biowyddorau

Trosolwg

Cadeirydd, Grŵp Amgylchiadau Esgusodol Israddedig

Rwy'n croesawu ymholiadau gan fyfyrwyr neu staff am Amgylchiadau Esgusodol neu Darfu ar Astudiaethau. Rwy'n darparu arweiniad ar y cymorth sydd ar gael pan fydd anawsterau'n codi, ac i esbonio'r goblygiadau ar gyfer astudiaethau academaidd. Mae manylion llawn polisïau'r Brifysgol ar gael yma: EC ac IoS. 

Trosolwg ymchwil

Mae fy ymchwil yn canolbwyntio ar y themâu canlynol mewn ecoleg dyfrol, sy'n cysylltu ymchwil sylfaenol â phroblemau ymarferol a wynebir gan fiolegwyr a rheolwyr cadwraeth. Mae'r gwaith yn defnyddio amrywiaeth o offer ymddygiadol ac ecolegol ac yn ymchwilio i'r rhyngweithio rhwng ymddygiad unigol a phrosesau poblogaeth sy'n hanfodol ar gyfer deall a gwarchod bioamrywiaeth naturiol.

  1. Ecoleg ymddygiadol ac esblygiad addysg pysgod
  2. Canlyniadau newid hinsawdd i ymddygiad pysgod ac ecoleg afonydd
  3. Ansawdd yr ecosystem a dosbarthiad pysgod mewn afonydd

Mae pob thema yn cael ei ehangu o dan 'Ymchwil' uchod ac amlygir gwaith cydweithredol gydag amrywiol asiantaethau.

Cyhoeddiad

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2012

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

1996

Articles

Ymchwil

Ecoleg ymddygiadol ac esblygiad addysg pysgod

Mae'r thema ymchwil hon yn mynd i'r afael â chwestiwn allweddol mewn ymddygiad anifeiliaid ac esblygiad bywyd cymdeithasol: sut mae anifeiliaid yn penderfynu pa grŵp i ymuno ag ef. Felly, mae'n cysylltu paramedrau ymddygiadol pwysig ag ecoleg a chadwraeth pysgod gwyllt. Mae gwaith ar y cyd â'r Athro A. Magurran (Prifysgol St Andrews) a Dr John Armstrong (Marine Scotland Science, Freshwater Laboratory, Pitlochry),

Canlyniadau newid hinsawdd i ecoleg salmonid

Mae newid yn yr hinsawdd yn cael effeithiau mawr ar batrymau dosbarthu a chyfansoddiad cymunedol organeddau afonydd ac rydym yn profi sut mae gwella cynefinoedd yn afonydd S. Cymru, er enghraifft, cynnal ac adfer coed llydanddail yn y parth torlannol, yn cynyddu gwytnwch eogiaid yr Iwerydd i newid yn yr hinsawdd. Mae'r gwaith hwn yn gydweithrediad sydd â chysylltiad cryf â diddordebau ymchwil yr Athro Steve Ormerod, aelod arall o'r OnE (Is-adran Ymchwil Organebau a'r Amgylchedd) a Dr. Isabelle Durance (Sefydliad Ymchwil Mannau Cynaliadwy), yn ogystal â chydweithwyr allanol (Cyfoeth Naturiol Cymru, Ymddiriedolaeth Afonydd De Ddwyrain Cymru a'r Game and Wildlife Conservation Trust).

Mae gwaith arall yn y DU yn mabwysiadu dull ymddygiadol, gan archwilio cyllidebau amser eogiaid yr Iwerydd, defnyddio gofod (gan gynnwys ymddygiad cysgodol) a thwf, yn y gwyllt ac mewn nentydd dan do ac artiffisial, i ymchwilio i effeithiau lliniaru cysgodi afonol ar ecoleg eogiaid. Mae ymddygiad cysgodol pysgod yn ddiddordeb parhaus. Mae llawer o bysgod, gan gynnwys eog yr Iwerydd, yn nosol ar dymheredd oer (yn cysgodi mewn cynefinoedd rhyngsefydlog yn ystod golau dydd ac yn dod i'r amlwg i chwilota yn y nos). Mae ffactorau sy'n dylanwadu ar gysgodi, gan gynnwys tymheredd y dŵr, amodau golau (e.e. goleuadau stryd artiffisial) a chystadleuaeth o rywogaethau ymledol yn cael effeithiau pwysig a ragwelir ar oroesi trwy fwyta bwyd, twf ac osgoi ysglyfaethwyr. Mae ymchwil ar effaith goleuadau stryd artiffisial ar ecoleg dyfrol yn cael ei gynnal mewn cydweithrediad â Dr Bill Riley yn CEFAS (Canolfan yr Amgylchedd, Pysgodfeydd a Gwyddoniaeth Dyframaeth), Lowestoft.

Ansawdd yr ecosystem a dosbarthiad pysgod mewn afonydd

Gall y gwasanaethau a ddarperir gan nentydd ac afonydd, gan gynnwys darparu pysgod sy'n werthfawr yn economaidd ac yn ddiwylliannol, gael eu peryglu gan effeithiau newid hinsawdd yn y dyfodol ar argaeledd a thymheredd dŵr, ar y cyd â phwysau anthropogenig eraill fel tynnu dŵr. Mae gwaith a wneir fel rhan o gonsortiwm DURESS (Amrywiaeth mewn Afonydd yr Ucheldir ar gyfer Cynaliadwyedd Gwasanaeth Ecosystemau) yn profi'r rhagdybiaeth bod bioamrywiaeth yn ganolog i ddarparu gwasanaethau ecosystem afonydd yr ucheldir yn gynaliadwy o dan newid defnydd tir a hinsawdd (www.nerc-duress.org). Mae gwaith arall, mewn cydweithrediad â Dr Isabelle Durance (Sefydliad Ymchwil Dŵr) a Dr Hefin Jones (OnE), yn ymchwilio i'r mecanweithiau sy'n cynnal poblogaethau pysgod mewn cyfundrefnau llif amrywiol.

 

Mae noddwyr gwaith cyfredol a diweddar yn cynnwys:

  • Afonydd Cymru
  • Canolfan yr Amgylchedd, Pysgodfeydd a Gwyddoniaeth Dyframaethu
  • Christine Baltzer Parks Sefydliad Amgylcheddol
  • Coleg Cymraeg Cenedlaethol
  • Ecoexplore
  • Ymddiriedolaeth Cadwraeth Gêm a Bywyd Gwyllt
  • Ysgoloriaethau Sgiliau Economi Gwybodaeth
  • Cymrodoriaeth Unigol Marie Curie gan y Comisiwn Ewropeaidd
  • Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol
  • Cyfoeth Naturiol Cymru
  • Ymddiriedolaeth Afonydd De Ddwyrain Cymru

Aelodau diweddar o'r grŵp ymchwil

Rhidian Thomas

  • Goruchwylwyr: Dr Siân Griffiths a'r Athro Jo Cable
  • Teitl doethuriaeth: Gwasgariad rhywogaethau dŵr croyw ymledol ym Mhrydain
  • Teitl prosiect PhD: Lledaeniad rhywogaethau dŵr croyw ymledol ym Mhrydain
  • Cyllid: Coleg Cymraeg Cenedlaethol

Ifan Jâms

  • Goruchwylwyr: Drs Siân Griffiths, Isabelle Durance & Hefin Jones
  • Teitl doethuriaeth: Effaith argaeledd dŵr lleihaol ar eog a brithyll afonydd Cymru
  • Teitl prosiect PhD: Dylanwad sychder ar frithyll ac eog yn afonydd Cymru
  • Cyllid: Coleg Cymraeg Cenedlaethol

Rhian Newman

  • Goruchwylwyr: Dr Siân Griffiths, yr Athro Steve Ormerod, Dr Rob Thomas a Dr Bill Riley
  • Teitl y prosiect: Golau nos artiffisial fel rhwystr i fudo a symud pysgod a physgodfeydd gwerth uchel
  • Cyllid: KESS, Ecoexplore a CEFAS

Stephen Thomas

  • Goruchwylwyr: Yr Athro Steve Ormerod & Dr Siân Griffiths
  • Teitl prosiect PhD: Addasu afonydd i Newid Hinsawdd i gefnogi pysgod a physgodfeydd o werth uchel. Ariannwyd gan KESS, South East Wales Rivers Trust and Environment Agency
  • Cyllid: KESS ac Ymddiriedolaeth Afonydd De Ddwyrain Cymru

 

Cyn-aelodau'r grŵp

Ôl-ddoethurol

Dr Tristan Guttridge

  • Dynameg poblogaeth siarcod yn y Bahamas.
  • Ariannwyd gan Christine Baltzer Parks Environmental Foundation
Dr Steven Kessel
  • Dynameg poblogaeth y siarcod lemon yn y Bahamas (Negaprion brevirostris).
  • Ariannwyd gan Christine Baltzer Parks Environmental Foundation
Dr Michele Drès
  • Dadansoddiad moleciwlaidd o glystyru gofodol kin-rhagfarnllyd o eog ifanc yr Iwerydd Ariannwyd gan Fenter Ymchwilydd Ifanc Caerdydd
Dr Johan Höjesjö
  • Addasiadau cynefin mewn salmonidau, effeithiau cystadleuaeth ryng-benodol Ariennir gan Gymrodoriaeth Unigol Marie Curie
Dr Alfredo Ojanguren
  • Canlyniadau ymddygiadol ac ecolegol penderfyniadau eryr mewn pysgod Wedi'i ariannu gan yr NERC (Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol)
Dr James Orpwood
  • Canlyniadau ymddygiadol ac ecolegol penderfyniadau eryr mewn pysgod Wedi'i ariannu gan yr NERC (Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol)

Myfyrwyr ôl-raddedig

Dr Bart Adriaenssens
  • Ymdopi â sylw rhanedig: effeithiau'r amgylchedd cymdeithasol a chorfforol ar berfformiad pysgod. Mewn cydweithrediad â Phrifysgol Gothenburg, Sweden.
Dr Demetra Andreou
  • Mynychder, effaith a chylch bywyd clefyd endemig sy'n dod i'r amlwg: yr asiant tebyg i Rosette. Ariannwyd gan CEH.
Dr Claire Bale
  • Dylanwad episodau asid ar ecoleg ymddygiadol pysgod dŵr croyw. Ariannwyd gan y NERC
Dr Dean Burnard
  • Effaith pheromones rhyw rhywogaethau pysgod estron ar ymddygiad atgenhedlu pysgod brodorol. Ariannwyd gan y NERC
Laura Evans
  • Bullheads fel rhywogaethau carreg allweddol ar gyfer gwasanaethau ecosystem afon. Ariannwyd gan KESS ac Afonydd Cymru.
Dr Wendy Fernandes
  • Rhyngweithio rhwng nodweddion teuluol, goroesiad yr amgylchedd a strategaethau mudo mewn eog yr Iwerydd. Ariannwyd gan Wessex Water, CEH, CEFAS
Dr Andrew Harwood
  • Cystadleuaeth ymhlith eogiaid ifanc yr Iwerydd a Brithyll Brown. Ariannwyd gan yr NERC.
Cors Becky
  • Effaith tymheredd ar ddefnyddio lloches mewn eog Iweryddol ifanc. Ariannwyd gan Lea
Dr James Orpwood
  • Defnydd o loches ymhlith eog yr Iwerydd sy'n byw yn y nant. Ariannwyd gan Brifysgol Caerdydd
Phoebe Harris
  • Effaith golau nos artiffisial ar ecoleg afonydd. Ysgoloriaeth Prifysgol Caerdydd 125.
Dr Lois Richards-Hobbs
  • Cadwraeth ddeietegol mewn pysgod: ei ganlyniadau esblygiadol mewn anifeiliaid cymdeithasol ac unig. Ariannwyd gan Sefydliad Waltham
Dr Keith Williams
  • Ecoleg eogiaid yr Iwerydd mewn perthynas â loch ucheldirol. Ariannwyd gan Fwrdd Pysgodfeydd Dosbarth Conon and Alness a Phrifysgol Caerdydd

Janine Burnham

  • Goruchwylwyr: Drs Siân Griffiths, Isabelle Durance & Dylan Roberts
  • Teitl prosiect MRes: Profi effaith adfer cynefinoedd glannau afonol wrth liniaru effeithiau newid hinsawdd ar bysgod brodorol y DU
  • Cyllid: KESS ac Ymddiriedolaeth Cadwraeth Gêm a Bywyd Gwyllt
  • Ymddiriedolaeth Cadwraeth Gêm a Bywyd Gwyllt
  • Effeithiau ecolegol rheoli torlannol

Addysgu

Mae'r rolau yn cynnwys:

Uwch Gymrawd yr Academi Addysg Uwch

Cadeirydd, Grŵp Amgylchiadau Lliniarol Israddedig

Arweinydd Cynllun Gradd, Gwyddorau Biolegol 2017-2023

Arweinydd Asesu ar gyfer Ecosystemau, Cynaliadwyedd a Newid Byd-eang (lefel 6)

Arweinydd ar gyfer Cwrs Maes Bioleg Arfordirol, Sir Benfro (lefel 5)

Rwyf hefyd yn cyfrannu at ystod o addysgu ar lefel meistr ac israddedig, gan gynnwys goruchwylio myfyrwyr prosiect ymchwil israddedig blwyddyn olaf a phrosiectau ymchwil Meistr Integredig (lefelau 6 a 7), a thrwy ddarlithoedd ac ymarferion mewn Amrywiaeth ac Addasu Anifeiliaid, ac Ymennydd ac Ymddygiad (lefel 5) yn ogystal â gweithdai mewn Meistroli Ysgrifennu Gwyddonol (lefel 4).

Ar hyn o bryd rwy'n Arholwr Allanol ar gyfer Prifysgol Glasgow, a chyn hynny i Brifysgol Bryste, Prifysgol Abertawe a Choleg Imperial Llundain. 

Arholwr PhD: Perfformiodd 22 o bobl yn y DU a 3 Rhyngwladol hyd at ddiwedd 2024 

Bywgraffiad

Astudiais ar gyfer fy ngradd gyntaf ym Mhrifysgol Cymru, Aberystwyth rhwng 1990 a 1993, ac ar gyfer fy MSc ym Mhrifysgol Rhydychen ym 1994. Cwblheais fy PhD ar ymddygiad addysgu pysgod dŵr croyw ym Mhrifysgol St. Andrews ym 1997 lle cefais fy ngoruchwylio gan yr Athro Anne Magurran (http://www.st-andrews.ac.uk/~guppy/). Yn ystod y cyfnod hwn roedd fy ngwaith maes wedi'i leoli yn Trinidad a Tobago, ac yn Labordy Afon CEH, Dorset (http://www.ceh.ac.uk/sections/re/re.html )

Ym 1998 dechreuais weithio fel Cymrawd Ymchwil NERC ym Mhrifysgol Glasgow (http://www.gla.ac.uk/ibls/DEEB/) a'r Gwasanaethau Ymchwil Pysgodfeydd, Labordy Dŵr Croyw, Pitlochry (http://www.marlab.ac.uk/FRS.Web/default.aspx). Ymunais â Phrifysgol Caerdydd yn 2000 pan gefais estyniad i fy nghymrodoriaeth NERC ac fe'm penodwyd ar yr un pryd yn Ddarlithydd mewn ecoleg anifeiliaid. Yn 2007 cefais fy mhenodi'n Uwch Ddarlithydd a Darllenydd yn 2026.

Ymgysylltu

Array