![Mattie Barwell](https://profiles-cardiff.imgix.net/attachments/9106?w=200&h=200&auto=format&crop=faces&fit=crop&q=90")
Trosolwg
Mae cynghorau lleol ledled Cymru a Lloegr yn darparu llawer o'r gwasanaethau y mae pobl yn dibynnu arnynt bob dydd – o gadw plant yn ddiogel i redeg ysgolion, casglu gwastraff, a gofalu am yr henoed. Ond yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae llawer o gynghorau wedi wynebu pwysau ariannol cynyddol, galw cynyddol am wasanaethau, ac mewn rhai achosion bron i "fethdaliad." Mae'r anawsterau hyn yn codi cwestiynau difrifol ynghylch pa mor dda mae cynghorau yn cael eu llywodraethu, sut mae penderfyniadau'n cael eu gwneud, a sut y gall y cyhoedd fod yn hyderus bod democratiaeth leol yn gweithio fel y dylai.
Wrth wraidd yr heriau hyn mae rôl ychydig yn hysbys ond hanfodol: y Swyddog Monitro. Rhaid i bob cyngor gael un. Dyma brif gynghorydd cyfreithiol y cyngor, sy'n gyfrifol am sicrhau bod yr awdurdod yn gweithredu'n gyfreithlon, yn dilyn proses briodol, ac yn cynnal atebolrwydd democrataidd. Ond er gwaethaf ei phwysigrwydd, ychydig iawn o sylw gan ymchwilwyr, llunwyr polisi, neu hyd yn oed y cyhoedd. Mae'r rhan fwyaf o bobl yn gwybod am brif weithredwyr neu swyddogion cyllid, ond ychydig iawn sydd wedi clywed am Swyddogion Monitro, er eu bod yn ganolog i atal penderfyniadau anghyfreithlon a diogelu democratiaeth leol.
Mae'r prosiect PhD hwn yn ceisio newid hynny. Gan dynnu ar fy mhrofiad fy hun fel cyfreithiwr llywodraeth leol, byddaf yn astudio swyddfa'r Swyddog Monitro yn fanwl, gan ofyn: Sut mae'r rôl wedi datblygu o dan lymder a datganoli? Pa mor effeithiol yw hi wrth ddiogelu llywodraethu yn ystod argyfwng ariannol? A pha ddiwygiadau sydd eu hangen i'w gryfhau yn y dyfodol?
I ateb y cwestiynau hyn, byddaf yn defnyddio cyfuniad o ddulliau. Byddaf yn adolygu cyfreithiau, adroddiadau'r llywodraeth, a chyfraith achos i fapio sylfeini cyfreithiol y rôl. Byddaf hefyd yn cynnal cyfweliadau â Swyddogion Monitro, cynghorwyr a llunwyr polisi i ddal eu profiadau a'u safbwyntiau. Yn ogystal, byddaf yn defnyddio astudiaethau achos – fel yr hysbysiadau diweddar Adran 114 (pan fydd cynghorau yn datgan eu hunain nad ydynt yn gallu cydbwyso eu cyllidebau) – i archwilio sut mae Swyddogion Monitro yn ymateb o dan bwysau.
Y canlyniad disgwyliedig yw dealltwriaeth gyfoethocach o sut y gellir dal llywodraeth leol i gyfrif mewn cyfnod o argyfwng. Trwy daflu goleuni ar y rôl hon sy'n cael ei anwybyddu, nod y prosiect yw darparu argymhellion ymarferol ar gyfer diwygio, cryfhau ymddiriedaeth y cyhoedd mewn democratiaeth leol, a chefnogi cynaliadwyedd hirdymor gwasanaethau lleol.
Ymchwil
Cyfreithlondeb yn Ymarferol: Y Swyddog Monitro, Atebolrwydd, a Llywodraethu mewn Llywodraeth Leol yng Nghymru a Lloegr
Crynodeb
Mae'r traethawd hwn, a gefnogir gan gyllid gan y Cyngor Ymchwil Ewropeaidd a Chymdeithasol (ESRC), yn ymchwilio i sut mae cyfreithlondeb ac atebolrwydd yn cael eu cynhyrchu a'u cynnal o fewn llywodraeth leol yng Nghymru a Lloegr trwy archwiliad empirig o rôl statudol y Swyddog Monitro (MO). Er bod y Swyddog Monitro wedi'i ddynodi'n ffurfiol fel gwarcheidwad cydymffurfiaeth gyfreithiol, mae ysgolheictod a disgwrs polisi presennol yn tueddu i ddibynnu ar gyfrifon haniaethol, normadol o'r rôl sy'n anwybyddu sut mae goruchwyliaeth gyfreithiol yn gweithredu yn ymarferol o dan amodau llymder, rheolaeth, a chyfyngiad sefydliadol. Mae'r ymchwil hon yn mynd i'r afael â'r bwlch hwnnw trwy archwilio cyfreithlondeb fel arfer sefydliadol bob dydd yn hytrach na swyddogaeth gyfreithiol pur ffurfiol.
Mae'r astudiaeth yn mabwysiadu dyluniad ymchwil ansoddol, cymdeithasol-gyfreithiol, sy'n cyfuno cyfweliadau lled-strwythuredig elitaidd gydag uwch actorion cyfreithiol a llywodraethu, astudiaethau achos cymharol o awdurdodau lleol sy'n profi craffu llywodraethu uwch (gan gynnwys arolygiadau Gwerth Gorau, ymyrraeth statudol, a thrafferthion ariannol), a dadansoddiad dogfennol o ddeddfwriaeth, adroddiadau arolygu, a chanllawiau proffesiynol. Mae'r dadansoddiad yn cael ei lywio gan fframweithiau damcaniaethol ar broffesiynoldeb, atebolrwydd a phŵer sefydliadol, gan alluogi'r astudiaeth i gysylltu barn broffesiynol micro-lefel â deinameg sefydliadol a llywodraethu ehangach.
Y ddadl yw bod rôl y Swyddog Monitro yn bennaf yn berthnasol ac wedi'i negodi, gyda phwerau statudol ffurfiol yn gweithredu fel mecanwaith dewis olaf o fewn amgylcheddau gwleidyddol a rheolaethol cymhleth. Mae'r llymder a'r ailstrwythuro hwnnw wedi ail-lunio ymreolaeth broffesiynol, gwanhau gallu cyfreithiol, a newid yr amodau y mae atebolrwydd yn cael ei arfer. Mae dadansoddiad dogfennol cymharol cynnar rhwng Cymru a Lloegr yn datgelu cyfundrefnau safonau a phensaernïaeth llywodraethu gwahanol sy'n siapio annibyniaeth broffesiynol a gwytnwch sefydliadol.
Trwy ddarparu cyfrif empirig o gyfreithlondeb yn ymarferol, mae'r traethawd ymchwil yn gobeithio cyfrannu at ysgolheictod cymdeithasol-gyfreithiol a llywodraethu ar y wladwriaeth weinyddol a rheoleiddio proffesiynol.
Gosodiad
Astudiaeth gymharol gymdeithasol-gyfreithiol o rôl statudol y Swyddog Monitro ac adrannau cyfreithiol awdurdodau lleol yng Nghymru a Lloegr.
Nod cyffredinol y PhD hwn yw archwilio'n feirniadol swydd y Swyddog Monitro mewn llywodraeth leol yng Nghymru a Lloegr fel gwarcheidwad statudol cyfreithlondeb, atebolrwydd a llywodraethu. Er bod y rôl yn gyfreithiol o dan Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989, mae wedi'i thanarchwilio mewn ymchwil academaidd ac mae'n parhau i gael ei ddeall yn wael mewn dadl gyhoeddus a pholisi. Bydd y prosiect yn ymchwilio i sut mae Swyddogion Monitro a'u hadrannau cyfreithiol yn gweithredu o fewn cyd-destunau gwleidyddol ac ariannol cynyddol straen, a sut mae eu gweithredoedd yn effeithio ar atebolrwydd democrataidd a chynaliadwyedd gwasanaethau cyhoeddus lleol.
Ffynhonnell ariannu
Wedi'i ariannu gan Ysgol Graddedigion ESRC Cymru ar gyfer y Gwyddorau Cymdeithasol (WGSSS) Troseddeg a'r Gyfraith.
Bywgraffiad
Matunga Barwell – Ymchwilydd PhD, Prifysgol Caerdydd
Mae Matunga Barwell yn gyfreithiwr (Cymru a Lloegr) ac yn arbenigwr yn y sector cyhoeddus gyda phrofiad helaeth mewn cyfraith llywodraeth leol, caffael, llywodraethu, a phrosiectau seilwaith cyhoeddus mawr. Cyn ymuno â Phrifysgol Caerdydd, treuliodd dros 10 mlynedd yn cynghori awdurdodau lleol y DU, cyrff heddlu, a chomisiynwyr iechyd y cyhoedd ar gontractau cymhleth, gwerth uchel, cynlluniau adfywio a llywodraethu sefydliadol.
Mae ei gwaith ymgynghori rhyngwladol yn cynnwys aseiniadau ar gyfer y Gronfa Fyd-eang, Asiantaeth Datblygu a Chydweithrediad y Swistir, NORAD, Mannion Daniels, IPE Global, ac Academi Gwyddorau Affrica, gan ganolbwyntio ar gryfhau sefydliadol, systemau cyfreithiol, a datblygu gallu ar draws Dwyrain a De Affrica.
Ar hyn o bryd mae Matunga yn dilyn doethuriaeth mewn Athroniaeth yn y Gyfraith, newydd gwblhau MSc mewn Dulliau Ymchwil Gymdeithasol (Caerdydd), mae ganddo MSc mewn Entrepreneuriaeth Strategol (Southampton), ac mae'n gyfreithiwr cymwysedig yng Nghymru a Lloegr (cyfreithiwr) a Kenya (eiriolwr yr Uchel Lys).
Mae ei hymchwil doethurol yn archwilio rôl statudol esblygol y Swyddog Monitro ac adrannau cyfreithiol awdurdodau lleol yng Nghymru a Lloegr, gan ganolbwyntio ar lywodraethu, atebolrwydd, moeseg broffesiynol, ac effaith llymder ac ailstrwythuro ar wneud penderfyniadau llywodraeth leol.
Diddordebau Ymchwil:
Cyfraith llywodraeth leol • Llywodraethu ac atebolrwydd • Caffael cyhoeddus • Moeseg broffesiynol • Gweinyddiaeth gyhoeddus • Llymder a newid sefydliadol • Astudiaethau cymdeithasol-gyfreithiol • Systemau llywodraethu cymharol
Goruchwylwyr
Contact Details
Themâu ymchwil
Arbenigeddau
- Llywodraeth leol a gwleidyddiaeth
- Y Gyfraith a chymdeithas ac ymchwil gymdeithasol-gyfreithiol
- Sefydliadau cyfreithiol
- Arfer cyfreithiol, cyfreithiwr a'r proffesiwn cyfreithiol
- Astudiaethau Cymdeithasol-Gyfreithiol